Berova: Gençlere ücretsiz üniversite ve konut desteği sağlayacağız – Kıbrıs Gazetesi

Maliye Bakanı Berova; 2027 bütçesi, kamu maliyesinin durumu ve yeni dönemde hayata geçirilmesi planlanan projelere ilişkin açıklamalarda bulundu.

Öykü KENDİR

Maliye Bakanı Özdemir Berova, KIBRIS TV’de Bahar Sancar’ın sunduğu “Seçim Gündemi” programında, kamu maliyesinin durumundan 2027 bütçesine, gençlere yönelik destek paketlerinden vergi sisteminin dijitalleştirilmesine kadar birçok konuda açıklamalarda bulundu.

Berova, 2027 yılı Ekonomik ve Mali İşbirliği Protokolü taslağının teknik çalışmalarının tamamlandığını ve Türkiye’den 29 milyar TL katkı öngörüldüğünü söyledi. Gençlere ücretsiz üniversite, araç ve teknolojik ürün alımlarında KDV muafiyeti, konut ve istihdam desteği sağlanacağını belirten Berova, bedelli askerlik düzenlemesinin de yeni hükümetin ilk icraatlarından olacağını kaydetti.

Ana muhalefetin kamu maliyesinin battığı yönündeki eleştirilerini yanıtlayan Berova, dünya ekonomisindeki gelişmelerin KKTC’yi de etkilediğini ancak hükümetin 2030 yılına kadar uzanan bir mali plan hazırladığını söyledi. Kamu borçlarının azaltılmasını, mali disiplinin sürdürülmesini ve halkın refahını koruyacak projelerin hayata geçirilmesini hedeflediklerini belirten Berova, 2027 bütçesinin 31 Ekim’de Cumhuriyet Meclisi’ne sunulduğunu hatırlattı.

“2030’a kadar borçlarımızı azaltacağız”

Kamu maliyesinin içinde bulunduğu duruma ilişkin değerlendirmelerde bulunan Berova, ana muhalefetin her yıl benzer eleştiriler yönelttiğini ifade etti.

Dünya genelinde yaşanan ekonomik sıkıntıların KKTC kamu maliyesi üzerinde de etkili olduğunu belirten Berova, 2027 bütçesiyle birlikte orta vadeli mali planın da ortaya konulduğunu kaydetti. Dünyada enflasyonist bir ortam oluştuğunu, gelişmiş ülkelerde dahi enflasyon oranlarının yükseldiğini söyleyen Berova, İran, İsrail ve ABD arasında yaşanan savaşın akaryakıt, lojistik ve navlun fiyatlarında ciddi artışlara yol açtığını dile getirdi.

Berova, hükümetin 2030 yılına kadar kamu maliyesinin finansmanını, borçlanma baskısının nasıl azaltılacağını ve uygulanacak mali politikaları somut bir plan çerçevesinde belirlediğini ifade ederek, “2030 yılına kadar geçecek süre içerisinde sürdürülebilir bir kamu maliyesi politikasıyla hem borçlarımızı azaltacağız hem de insanımıza dokunacak projeleri hayata geçireceğiz.” dedi.

“Türkiye’den 29 milyar TL katkı öngörülüyor”

Yatırımların finansmanına da değinen Berova, 2027 yılı Ekonomik ve Mali İşbirliği Protokolü’nün ana taslağının teknik olarak hazırlandığını açıkladı. Protokol kapsamında Türkiye’den 29 milyar TL katkı öngörüldüğünü belirten Berova, taslağın Başbakan Ünal Üstel ile Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz arasında yapılacak son toplantıda şekilleneceğini ve ardından imzaya açılacağını söyledi.
Berova, Türkiye’nin desteğiyle önümüzdeki yıl büyük projelerin finansmanının sağlanacağını kaydetti.

Akaryakıt fiyatlarındaki artışın piyasaya ve özellikle üretim maliyetlerine yansımaması için hükümetin baskılama politikası uyguladığını ifade eden Berova, bu kapsamda vergi gelirlerinden de feragat edildiğini belirtti. Son altı ayda, 2026 bütçesinde öngörülen 1 milyar TL’den fazla gelirin kamu maliyesine girmediğini kaydeden Berova, bu politikanın temel amacının hayat pahalılığının yükselmesini önlemek ve ekonomik faaliyetlerin devamlılığını sağlamak olduğunu söyledi.

Türkiye ekonomisindeki enflasyon, faiz ve finansman koşullarının KKTC’yi doğrudan etkilediğini de vurgulayan Berova, gelirlerin etkin toplanması, harcamaların önceliklendirilmesi ve yatırımlara kaynak yaratılmasının Maliye Bakanlığı’nın temel sorumlulukları arasında bulunduğunu ifade etti.

“Bedelli askerlik yeni hükümetin ilk icraatlarından olacak”

Programda gençlere yönelik projelere geniş yer veren Berova, Başbakan Ünal Üstel’in açıkladığı bedelli askerlik düzenlemesinin yeni dönemin öncelikli adımlarından biri olacağını söyledi.

Askerlik yükümlülüğünün gençlerin yurt dışına gitmesine ve çalışma hayatına geç başlamasına neden olabildiğini belirten Berova, yapılacak düzenlemeyle öğrenim durumuna bakılmaksızın, gerekli koşulları yerine getiren her yükümlünün bedelli askerlik hakkından yararlanabileceğini kaydetti. Berova, düzenlemenin gençlerin ekonomik hayata daha hızlı katılmasını sağlayacağını ifade ederek, bunun milli güvenlikten taviz verilmesi anlamına gelmeyeceğini vurguladı.

Güvenlik kuvvetlerinin güçlendirilmesi ve istihdamın artırılması için de eş zamanlı çalışma yürütüleceğini belirten Berova, bedelli askerlikten elde edilecek kaynağın bu alana katkı sağlayacağını söyledi. Düzenlemeye ilişkin Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı ile temasların sürdürüldüğünü aktaran Berova, yasa tasarısına yönelik çalışmaların tamamlanmak üzere olduğunu ve düzenlemenin seçim sonrasında kurulacak yeni hükümetin Meclis’teki ilk icraatlarından biri olacağını ifade etti.

Başarılı öğrencilere ücretsiz üniversite desteği

Berova, 2027 yılında hayata geçirilmesi planlanan ücretsiz üniversite projesinin ayrıntılarını da paylaştı.
Milli Eğitim Bakanlığının sektörlerle istişare ederek ihtiyaç duyulan alanları belirleyeceğini ve bu alanlar için kontenjan açacağını söyleyen Berova, öğrencilerin bir sınava tabi tutulacağını belirtti.

Sınavda başarılı olan KKTC vatandaşı öğrencilerin üniversite harçlarının devlet tarafından yüzde 100 karşılanacağını kaydeden Berova, üniversitelerle özel protokoller yapılacağını ve destek miktarlarının bu uzlaşılar doğrultusunda belirleneceğini ifade etti.

Halihazırda üniversite eğitimi gören öğrencilerin de kapsam dışında bırakılmayacağını belirten Berova, üç ve üzeri ortalamaya sahip öğrencilerin de aynı destekten yararlanabileceğini söyledi.

Gençlere araç ve teknolojik ürün alımlarında KDV muafiyeti

Gençlerin araç sahibi olabilmesini kolaylaştırmak amacıyla yeni bir destek paketi hazırladıklarını açıklayan Berova, 18-24 yaş grubundaki gençlerin 1600 cc ve altındaki araç alımlarında bir defaya mahsus sıfır KDV uygulamasından yararlanabileceğini söyledi.

KDV oranının yüzde 20 olduğunu hatırlatan Berova, bu uygulamanın gençlerin araç alım maliyetlerini önemli ölçüde düşüreceğini belirtti. 0Gümrük işlemleri tamamlanmış plakalı araç almayı tercih eden gençler için de bankalarla iş birliği yapılacağını kaydeden Berova, 36 ay vadeli kredi imkânı sunulacağını ve bu kredilere ciddi faiz desteği sağlanacağını ifade etti.

Berova, 16-24 yaş grubundaki gençlerin bilgisayar, tablet ve akıllı telefon alımlarında da bir defaya mahsus KDV’nin sıfırlanacağını açıkladı. Bu uygulamanın yaklaşık yüzde 20’lik bir indirime karşılık geleceğini belirten Berova, aynı yaş grubunda eğitim gören gençlere ücretsiz internet desteği de sağlanacağını kaydetti.

Dijitalleşmenin önemine işaret eden Berova, gençlerin teknolojiye erişimini kolaylaştırmayı ve geleceğin dijital ekonomisine hazırlanmalarını hedeflediklerini söyledi.

5 bin genç için konut projesi

Konut edinmenin gençler açısından giderek zorlaştığını belirten Berova, hükümetin bu alandaki desteklerini sürdüreceğini ifade etti. İlk Evim Kredi Projesi kapsamında 2 binden fazla kişinin ev sahibi olduğunu belirten Berova, kesin rakamın Merkez Bankası’ndan alınacak verilerle netleştirileceğini söyledi.

Kırsal kesim arsası desteğinin de devam edeceğini kaydeden Berova, gençlere kendi arsaları üzerinde ev yapabilmeleri için uzun vadeli ve düşük faizli konut kredisi verileceğini açıkladı. Bu desteğin 2027 bütçesinin yürürlüğe girmesinin ardından başlatılacağını belirtti. Berova, önümüzdeki beş yılda 5 bin genç için özel bir sosyal konut projesinin hayata geçirileceğini de söyledi.

Hükümetin genel sosyal konut hedefinin ise beş yılda 15 bine ulaşmak olduğunu kaydeden Berova, Güzeltepe’deki projenin tamamlandığını, Alayköy’de çalışmaların başladığını ve diğer bölgelerde de projelerin hayata geçirileceğini ifade etti.

İlk kez işe girecek gençlere 50 bin TL maaş desteği

Çalışma hayatına ilk kez katılacak gençlere yönelik destekleri de açıklayan Berova, 35 yaşına kadar olan gençlere 1 Ocak 2027’den itibaren 50 bin TL maaş desteği sağlanacağını belirtti.

İlk kez çalışma hayatına girecek gençlerin sosyal güvenlik primlerinin de yüzde 100 karşılanacağını ifade eden Berova, bu desteklerle gençlerin kendi ayakları üzerinde durabilmelerinin, işlerini geliştirmelerinin ve istihdama katkı koymalarının amaçlandığını söyledi.

Çalışan annelere kreş, çalışmayan annelere mali destek

Kadınlara yönelik projeleri de anlatan Berova, 0-6 yaş arasında çocuğu bulunan çalışan annelere aylık asgari ücretin yüzde 50’si oranında kreş ve bakım desteği verileceğini açıkladı. Çalışma hayatına hiç katılmamış ve sigorta girişi bulunmayan annelere ise aylık asgari ücretin üçte biri oranında mali yardım sağlanacağını belirten Berova, kadın girişimcilere ve çalışan kadınlara yönelik prim desteklerinin de sürdürüleceğini kaydetti.

Berova, çalışan kadınların sigorta primlerinin yüzde 100’ünün karşılanmasına yönelik desteğin yeni dönemde de devam edeceğini ifade etti.

Ayrıca aylık geliri asgari ücretin altında olan, evde veya özel bakım merkezlerinde bakımı üstlenilen yaşlı ve bakıma muhtaç vatandaşlara asgari ücretin yüzde 50’si oranında destek sağlanacağını söyledi.

Evlilik ve beyaz eşya desteği gibi başka projelerin de gündemlerinde bulunduğunu belirten Berova, bu desteklerin yeni dönemde aşamalı olarak hayata geçirileceğini kaydetti.

“Girne Akçiçek Hastanesi bakım merkezine dönüştürülecek”

Girne Devlet Hastanesi’nin hizmete girmesiyle birlikte Girne Dr. Akçiçek Hastanesi’nin geleceğine ilişkin de açıklama yapan Berova, hastanenin yaşlı ve yatalak hastalara yönelik bir bakım merkezine dönüştürüleceğini duyurdu. Bülent Ecevit Rehabilitasyon Merkezi’nin artan talepleri karşılamakta zorlandığını belirten Berova, Girne Akçiçek Hastanesi’ndeki yataklı servislerin ve oksijen sistemlerinin bu amaçla kullanılabilecek durumda olduğunu söyledi.

Hastanenin bakım ve onarımdan geçirildikten sonra yaşlı hastaların hizmetine açılacağını ifade eden Berova, temel poliklinik hizmetlerinin de devam edeceğini kaydetti. Berova, hastanenin başka bir kuruma verileceği veya farklı amaçlarla kullanılacağı yönündeki söylentilerin doğru olmadığını vurguladı.

Maliye’de yapay zekâ destekli denetim dönemi

Maliye Bakanlığı’nın dijital dönüşüm çalışmalarına da değinen Berova, 2022 yılında göreve geldiklerinde bakanlığın bazı birimlerinde oldukça eski sistemlerin kullanıldığını anlattı. Maaş bordrolarının dahi kartonlar üzerine işlendiği bir sistemle karşılaştığını belirten Berova, kısa sürede elektronik bordro uygulamasına geçildiğini, hazine muhasebe ve gümrük otomasyon sistemlerinde de iyileştirmeler yapıldığını söyledi.

Yeni muhasebe programının devreye alındığını kaydeden Berova, elektronik fatura uygulamasına geçmek isteyen şirketlerin vergi dairelerine başvurarak gerekli şifreleri alabileceğini açıkladı. Yıllık cirosu 2 milyar TL’nin üzerinde olan işletmelerin ise 1 Ocak 2027’den itibaren e-faturaya geçmesinin zorunlu olacağını belirtti.

Yazar kasa POS uygulamasına geçişlerin de takip edildiğini ifade eden Berova, ocaktan itibaren denetimlerin artırılacağını ve yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmelere yaptırım uygulanacağını söyledi. Maliye Bakanlığı’nın sunucu sistemlerinin yenilendiğini ve yapay zekâ modülünün sisteme entegre edilmesi için bütçede kaynak ayrıldığını belirten Berova, ihale sürecinin başlatıldığını kaydetti. Yapay zekâ destekli sistemle vergi beyannamelerinin yıllık olarak taranacağını, eksik veya hiç beyan edilmeyen gelirlerin tespit edileceğini anlatan Berova, bu sayede vergi incelemelerinin daha sistematik yürütüleceğini ifade etti.

Berova, hedeflerinin 2029-2030 döneminde resen vergi uygulamasına duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmak olduğunu belirterek, “Toplum içerisinde ‘Resen vergi geldi’ denilmeyecek bir düzeni hayata geçireceğiz” dedi.

Yeni e-Maliye uygulamasıyla vatandaşların vergi ödemeleri ve diğer işlemlerini internet sitesi ve telefon uygulaması üzerinden daha kolay gerçekleştirebileceğini de sözlerine ekledi.

“Haspolat açılmadan Gemikonağı kapısını kabul etmek doğru değil”

Programın son bölümünde Kıbrıs sorununa ve liderler arasında yürütülen görüşmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Berova, Ulusal Birlik Partisi’nin iki devletli çözüm politikasının Türkiye ile tam uyum içerisinde sürdürüldüğünü söyledi.

Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin parti programında federasyon hedefinin bulunduğunu söyleyen Berova, UBP’nin iki devletli çözüm politikasını kurultay kararıyla parti programına aldığını belirtti. Liderler arasında varılan Akıncılar ve Gemikonağı geçiş noktalarının açılması yönündeki mutabakatı değerlendiren Berova, Akıncılar kapısının açılmasını olumlu bulduğunu ancak Haspolat gibi önemli bir geçiş noktasında ilerleme sağlanmadan Gemikonağı kapısının kabul edilmesini doğru bulmadığını ifade etti.

Gemikonağı kapısının açılmasının Güney Kıbrıs’taki küçük bir yerleşim yerinin ulaşımını ve ekonomik gelişimini kolaylaştıracağını savunan Berova, bunun KKTC açısından mali bir yük oluşturacağını söyledi.
Kapının açılması için bina yapılması, gümrük, polis ve sivil hizmet personelinin görevlendirilmesi gerekeceğini belirten Berova, “250 kişilik bir Rum köyünün ulaşımını kolaylaştırmak için kendi ekonomik kaynaklarımızdan para harcayacağız. Ben bunu Maliye Bakanı olarak da doğru bulmuyorum.” dedi.
Berova, geçiş noktalarına ilişkin kararların daha geniş bir paket kapsamında ele alınması halinde bunun bir iyi niyet adımı olarak değerlendirilebileceğini belirterek, Haspolat ve diğer önerilerin de aynı pakette yer almasının daha doğru olacağını kaydetti.

Gemikonağı kapısının Haspolat’tan ayrı değerlendirilmesini eleştiren Berova, bunun seçim öncesinde verilmek istenen bir mesaj olup olmadığı sorusunun akıllara geldiğini söyledi.