BM’de “katil robotlar” zirvesi. Otonom silahlara yasal sınır gelebilir

Cenevre Güvenlik Politikaları Merkezi Küresel ve Yükselen Riskler Bölüm Başkanı Jean-Marc Rickli, Ölümcül Otonom Silah Sistemleri’ni (LAWS) tanımladı.

Fransız AFP ajansına konuşan Rickli, bu sistemlerin “bir insan operatörün müdahalesi olmadan hedefi belirleyebildiğini, seçebildiğini ve hedefe yönelebildiğini” söyledi.

Aslında otonom silahlar uzun süredir var.

Fransa Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (IFRI) Teknoloji Jeopolitiği Merkezi’nden Laure de Roucy-Rochegonde, anti-personel mayınlarının da üzerine basıldığında patladığı için bu anlamda otonom sayıldığını belirtti.

Ancak yapay zeka destekli insansız hava araçlarının (İHA) yaygınlaşması durumu değiştirdi.

Rickli’ye göre bu silahlar artık “önceden belirlenmemiş bir hedefi seçip vurabiliyor ve insan müdahalesi olmadan çevrelerine uyum sağlayabiliyor”.

Bu nedenle düzenleyiciler için temel mesele, silahın kullanım kararında insan kontrolünün ne düzeyde olacağını belirlemek.

ABD, otonom silahların kullanımında “uygun düzeyde insan muhakemesi” ifadesini kullanıyor.

Fransa ise insanın karar alma döngüsünde kalması gerektiğini savunuyor ve tam otonom sistemleri (LAWS) yasaklarken, “kısmen otonom” sistemlere (PLAWS) izin veriyor.

Fransa Savunma Bakanlığı’na bağlı Savunma Yapay Zekası Ajansı (AMIAD) Başkan Yardımcısı Tümamiral Vincent Sebastien, insan rolünün askeri bir komutanın “uygun kontrolü” ile sağlandığını belirtti.

Sebastien, bu kavramın kapsamının “sistemin kritikliğine ve operasyonel bağlama göre değiştiğini” ifade etti.