Medya devlerinden Meta’ya yapay zekâ davası

Norveç’te başlayan bu yargı hamlesi, Meta’nın yapay zekâ eğitimi için yürüttüğü veri toplama faaliyetlerine karşı dünya genelinde açılan dev telif davalarının en yeni halkasını oluşturuyor.

Teknoloji devi, Llama ve Muse gibi yapay zekâ sistemlerini beslemek için telifli içerikleri izinsiz kullandığı gerekçesiyle hem ABD’de hem de Avrupa’da ağır suçlamalarla karşılaşıyor.

Yayıncılık dünyasındaki en büyük hukuki hesaplaşmalardan biri bu yılın mayıs ayında başladı.

Elsevier, Cengage, Hachette, Macmillan ve McGraw Hill gibi beş büyük yayınevi, ünlü yazar Scott Turow ile birlikte 5 Mayıs 2026’da Manhattan Federal Mahkemesi’ne başvurarak Meta ve tepe yöneticisi Mark Zuckerberg aleyhine toplu dava açtı.

Dava dilekçesinde, Llama dil modelini eğitmek amacıyla ders kitaplarından romanlara kadar milyonlarca telifli eserin izinsiz çoğaltıldığı, dağıtıldığı ve eserlerin telif hakkı yönetim bilgilerinin kasten silindiği öne sürülüyor.

Üstelik suçlamalar bununla da bitmiyor; Meta’nın bu eserleri LibGen, Z-Library ve Anna’s Archive gibi korsan dijital arşiv sitelerinden yasa dışı biçimde indirdiği iddia ediliyor.

Yayınevlerinin açtığı davanın ardından bireysel tepkiler de organize bir direnişe dönüştü.

Roman yazarları, gazeteciler ve akademisyenlerden oluşan yaklaşık 300 kişi, 19 Ekim 2026’da Kaliforniya Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi’ne giderek Meta’ya karşı bireysel telif hakkı davaları açtı.

Davacılar, Meta’nın Llama ve Muse modellerini eğitmek için kitaplarını herhangi bir izin almadan kopyaladığını ve dijitalleştirdiğini belirterek şirketten maddi tazminat talep ediyor.

Avrupa cephesinde ise yayıncılar düzenleyici kurumlara ağırlık verdi.

Avrupa Yayıncılar Konseyi (EPC) çatısı altında bir araya gelen haber yayıncıları, Meta’nın içerik tarama ve veri işleme politikalarına karşı Avrupa Birliği ve İngiltere’deki yetkili denetim organlarına resmen şikayette bulundu.

Giderek büyüyen bu hukuki ve kurumsal baskı ilk sonucunu verdi.

Meta, işletme hesaplarının web sitelerindeki içeriklerin yapay zekâ eğitimi için taranmasına izin veren tartışmalı sözleşme maddesini, gelen yoğun itirazların ardından 30 Ekim 2026’da yürürlüğe girmesine fırsat kalmadan geri çekmek zorunda kaldı.