Dışişleri’nden Yunanistan’a Batı Trakya’da seçilmiş müftüleri tanıma çağrısı

Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan‘ın Batı Trakya‘daki müftülük makamlarına devlet eliyle yaptığı son atamalara tepki göstererek Atina yönetimine Türk azınlığın kendi seçtiği meşru dini liderleri tanıma çağrısında bulundu.

Yazılı açıklamada, Yunanistan’ın Gümülcine ve İskeçe’ye sözde müftüler atadığı , bu adımlarla Batı Trakya Türk azınlığının Lozan Barış Antlaşması ve uluslararası sözleşmelerle güvenceye kavuşturulan temel hak ve özgürlüklerini yok saymaya devam ettiği kaydedildi.

Müftülük kurumunun azınlığın dini, toplumsal ve kültürel varlığının ayrılmaz bir parçası olduğuna dikkat çeken Bakanlık, Atina’nın tutumunu şu sözlerle eleştirdi:

“Yunanistan, ülkesindeki resmi bir azınlık olan Batı Trakya Türk Azınlığının kendi seçtiği Müftüleri tanımamakta ısrar ederek Azınlığın iradesini ve din özgürlüğünü göz ardı etmekte ve temel insan haklarına yönelik çarpık bakış açısını bir kez daha ortaya koymaktadır. Yunanistan makamlarını, Azınlığın seçtiği meşru Müftüleri tanımaya ve atanmış müftüleri dayatma teşebbüslerinden vazgeçmeye çağırıyoruz.”

Ankara’nın tepkisine yol açan süreç, Yunanistan Resmi Gazetesi’nde yayımlanan kararnamelerle resmiyet kazandı.

Karara göre, daha önce İskeçe’de tayinli müftü naibi olarak görev yapan Bilal Kara Halil Gümülcine Müftülüğüne, İstanköy’de din görevlisi olarak çalışan Şükrü Şerif Damatoğlu ise İskeçe Müftülüğüne beş yıllığına getirildi.

Ocak 2026’da Dimetoka’ya atanan Emin Şerif’in ardından gelen bu son tasarrufla birlikte Yunanistan yönetimi, 2022 yılında yürürlüğe koyduğu 4964 sayılı yasa çerçevesinde Batı Trakya’daki üç resmi müftülük kadrosunun tamamını doğrudan devlet atamasıyla doldurmuş oldu.

BÖLGEDEKİ TEMSİL KRİZİ KIRK YILA YAKIN SÜREDİR DEVAM EDİYOR

Batı Trakya’daki müftülük anlaşmazlığının kökeni, 1985 yılında Gümülcine Müftüsü Hüseyin Mustafa Efendi’nin vefatına kadar uzanıyor.

Bu kaybın ardından seçim usulünü askıya alan Atina idaresi, 1991 yılında çıkardığı düzenlemeyle müftülerin doğrudan devlet tarafından tayin edildiği sistemi kalıcı hale getirdi.

Yunan makamlarının atadığı isimleri meşru görmeyen Batı Trakya Türk azınlığı ise sandık başına giderek kendi dini temsilcilerini belirlemeyi sürdürüyor.

Halkın iradesiyle seçilen meşru liderler olarak halen Gümülcine’de İbrahim Şerif, İskeçe’de ise Mustafa Trampa görevlerini sürdürüyor.

Türkiye, 1923 Lozan Barış Antlaşması, 1913 Atina Antlaşması ve 1920 tarihli 2345 sayılı Yunan yasasının azınlığa kendi dini liderlerini seçme özerkliği tanıdığını savunuyor.

Ankara ayrıca Yunanistan’ın kendi içindeki Ortodoks, Katolik veya Yahudi cemaatlerine sağladığı dini temsilci belirleme hakkını Müslüman Türk azınlığa da tanıması gerektiğinin altını çiziyor.

Yunanistan cephesi ise Lozan Antlaşması metninde müftülerin mutlaka seçimle göreve geleceğine ilişkin açık bir hüküm yer almadığını öne sürerek atama uygulamasını savunuyor.