Yaşlanmayı tersine çeviren denizanası umut oldu

Bilim insanları, yaşlanma sürecini tersine çevirerek hücresel düzeyde yeniden gençleşebilen “Turritopsis dohrnii” adlı denizanasının genetik mekanizmalarını inceliyor.

Okyanuslarda yaşayan ve “ölümsüz denizanası” olarak anılan bu canlıdan elde edilen verilerin, Alzheimer, inme, kalp krizi ve yaşa bağlı görme kayıpları gibi hastalıkların tedavisinde yeni yöntemlere kapı aralaması hedefleniyor.

Texas A&M Üniversitesi Deniz Biyoloğu Maria Miglietta’nın yürüttüğü laboratuvar testlerinde söz konusu canlıların aç bırakılma, kaynatılma, kesilme ya da aşırı tuzlu veya tatlı suya maruz kalma gibi zorlu şartlarda dahi ölmediği kaydedildi.

Bu tür stres unsurlarıyla karşılaşan yetişkin denizanası, tabana çökerek küre biçiminde bir hücre yığınına dönüşüyor; ardından bir ila üç gün içinde erken yaşam evresi sayılan “polip” formuna geri dönerek yüzlerce yeni denizanası üretebilen bir koloni meydana getiriyor.

Yetişkin bir canlının yeniden erken gelişim evresine dönebilmesi hayvanlar aleminde benzersiz bir özellik olarak öne çıkıyor.

Kertenkele, solucan veya amfibiler kopan uzuvlarını yenileyebilirken hiçbir tür tüm vücudunu bebeklik evresine döndüremiyor.

Bu döngü ilk kez 1992 yılında İtalyan bir araştırmacının hafta sonu beslemeyi unuttuğu denizanalarının öldüğünü sanıp kapta yeni polipler görmesiyle fark edildi.

BBC’ye konuşan Salento Üniversitesinden biyolog Stefano Piraino ise bu dönüşümün, yetişkin dokuların kök hücre benzeri bir duruma geri dönüp yeniden farklılaşmasını sağlayan “transdiferansiyasyon” süreciyle gerçekleştiğini ortaya koydu.