Kanada’da tarihi referandum: Yüzde 76’sı ayrılığa karşı çıktı

Kanada‘nın batısındaki Alberta eyaletinde, ülkeden ayrılma sürecine ilişkin ilk referandum 19 Ekim’de gerçekleştirildi.

Bağlayıcı olmayan referandumda oyların dörtte üçünün sayıldığı salı sabahı itibarıyla seçmenlerin yüzde 76’sı Kanada’nın parçası olarak kalmaktan yana oy kullandı. Ayrılma konusunda bağlayıcı bir referandum düzenlenmesi için sürecin başlatılmasını destekleyenlerin oranı ise yüzde 24’te kaldı.

Referandumun sonucu, ABD ile ticaret savaşının sürdüğü dönemde ulusal birliği sağlamaya çalışan Kanada Başbakanı Mark Carney‘ye önemli bir siyasi destek sağladı.

CARNEY: KANADALILAR BİRLİĞİ SEÇTİ

Referandum sonuçlarının ardından açıklama yapan Carney, Alberta halkının açık bir tercih yaptığını belirterek, “Birlik olmayı, birlikte inşa etmeyi ve birbirlerine sahip çıkmayı seçtiler.” dedi.

Carney, “Kanada, kendisini oluşturan parçaların toplamından daha büyüktür.” ifadelerini kullandı.

Referandumu mayıs ayında duyuran Alberta Başbakanı Danielle Smith de ilk sonuçların Kanada’da kalma yönünde güçlü bir destek ortaya koymasından memnuniyet duyduğunu açıkladı.

PETROL ZENGİNLİĞİ AYRILIKÇILARIN TEMEL ARGÜMANI

Kanada’nın en önemli enerji üretim merkezlerinden biri olan Alberta’da ayrılıkçı hareket, eyaletin petrol ve doğal gaz gelirlerinin ülkenin daha yoksul bölgelerini finanse etmek için kullanıldığını savunuyor.

Bağımsızlık yanlıları, Ottawa’daki federal hükümetin bürokrasisinden kurtulması halinde Alberta’nın ekonomik açıdan çok daha zengin olacağını öne sürüyor.

Carney ise geçen hafta Calgary’de düzenlenen mitingde, Kanada’dan ayrılma yönündeki bir tercihin yıllarca sürecek derin bölünmelere yol açacağı uyarısında bulunmuştu.

TRUMP’IN KANADA AÇIKLAMALARI DA GÜNDEMDE

Referandum sonuçlarına ilişkin ABD Başkanı Donald Trump’tan henüz bir açıklama gelmedi.

Trump daha önce Kanada’nın ABD’ye katılması gerektiğini defalarca dile getirmişti.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de ocak ayında Alberta’ya ilişkin yaptığı açıklamada, eyaletin ABD’ye katılmasına izin verilmesi gerektiğini savunmuştu.

Kanada Başbakanı Carney ise Alberta’nın ülkenin ABD’ye ekonomik bağımlılığını azaltma hedefinde kritik rol oynadığını vurguluyor.

QUEBEC’TE DE AYRILIKÇILAR GÜNDEMDE

Alberta’daki oylama, Kanada’da son iki hafta içinde yaşanan ikinci önemli ayrılıkçılık sınavı oldu.

Fransızca konuşan nüfusun yoğunlukta olduğu Quebec eyaletinde 5 Ekim’de yapılan seçimleri bağımsızlık yanlısı bir parti kazandı. Ancak parti, Kanada’dan ayrılma konusunda referandum düzenlemek için ihtiyaç duyduğu çoğunluğu elde edemedi.

Quebec’te 1980 ve 1995 yıllarında düzenlenen bağımsızlık referandumlarının ikisi de reddedilmişti.

AYRILIKÇI HAREKET DEVAM EDEBİLİR

Alberta’daki referandum sonucunun bağımsızlık tartışmalarını tamamen sona erdirmesi beklenmiyor.

Angus Reid araştırma şirketinin 16 Ekim’de yayımladığı ankete göre eyalet sakinlerinin yüzde 62’si ayrılıkçı hareketin hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmayacağına inanıyor.

Referandumda ayrıca göç, eğitim, sağlık hizmetleri ve seçmen kimlik şartları gibi konularda eyalet yönetiminin Ottawa karşısındaki yetkilerini güçlendirmeyi amaçlayan dokuz öneri de oylandı.

İlk sonuçlara göre bu önerilerin sekizi kabul edildi. Ancak bazı düzenlemeler yalnızca küçük oy farklarıyla destek buldu.