{"id":38782,"date":"2026-06-29T13:55:04","date_gmt":"2026-06-29T10:55:04","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2026\/06\/29\/turk-gibi-dusunecek-yerli-yapay-zeka-bilge-icin-geri-sayim\/"},"modified":"2026-06-29T13:55:04","modified_gmt":"2026-06-29T10:55:04","slug":"turk-gibi-dusunecek-yerli-yapay-zeka-bilge-icin-geri-sayim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2026\/06\/29\/turk-gibi-dusunecek-yerli-yapay-zeka-bilge-icin-geri-sayim\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk gibi d\u00fc\u015f\u00fcnecek yerli yapay zeka B\u0130LGE i\u00e7in geri say\u0131m"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/turkiye\" class=\"text-light-blue hover:opacity-75 transition-opacity duration-150\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">T\u00fcrkiye<svg viewbox=\"0 0 12 12\" fill=\"none\" style=\"display:inline-block;width:0.75em;height:0.75em;vertical-align:baseline;margin:0 0.25em\"><path d=\"M3.5 1.5H1.5a1 1 0 00-1 1v8a1 1 0 001 1h8a1 1 0 001-1V8.5M7 .5H11.5V5M4.5 7.5L11 1\" stroke=\"currentColor\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"\/><\/svg><\/a>&#8216;nin yerli ve milli b\u00fcy\u00fck dil modeli B\u0130LGE, \u00fcretti\u011fi T\u00fcrk\u00e7e i\u00e7erikler, \u00e7eviri \u00f6zelli\u011fi, mevzuata hakimiyeti, kavram ve referanslar\u0131 do\u011fru yorumlamas\u0131 ve en \u00f6nemlisi de T\u00fcrkiye&#8217;yi baz alan k\u00fclt\u00fcr kodlar\u0131yla vitrine \u00e7\u0131kmaya haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Sanayi ve <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\" class=\"text-light-blue hover:opacity-75 transition-opacity duration-150\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Teknoloji<svg viewbox=\"0 0 12 12\" fill=\"none\" style=\"display:inline-block;width:0.75em;height:0.75em;vertical-align:baseline;margin:0 0.25em\"><path d=\"M3.5 1.5H1.5a1 1 0 00-1 1v8a1 1 0 001 1h8a1 1 0 001-1V8.5M7 .5H11.5V5M4.5 7.5L11 1\" stroke=\"currentColor\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"\/><\/svg><\/a> Bakanl\u0131\u011f\u0131 himayesinde <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/tubitak\" class=\"text-light-blue hover:opacity-75 transition-opacity duration-150\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">T\u00dcB\u0130TAK<svg viewbox=\"0 0 12 12\" fill=\"none\" style=\"display:inline-block;width:0.75em;height:0.75em;vertical-align:baseline;margin:0 0.25em\"><path d=\"M3.5 1.5H1.5a1 1 0 00-1 1v8a1 1 0 001 1h8a1 1 0 001-1V8.5M7 .5H11.5V5M4.5 7.5L11 1\" stroke=\"currentColor\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"\/><\/svg><\/a> B\u0130LGEM taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen B\u0130LGE, T\u00fcrk\u00e7enin kendine \u00f6zg\u00fc yap\u0131s\u0131n\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel birikimini temel alan b\u00fcy\u00fck dil modeli ailesi olarak geli\u015ftirildi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>B\u0130LGE, T\u00fcrk\u00e7e d\u00fc\u015f\u00fcnen, dijital egemenli\u011fi destekleyen ve global standartlarda y\u00fcksek performans sunan milli bir <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/yapay-zeka\" class=\"text-light-blue hover:opacity-75 transition-opacity duration-150\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">yapay zeka<svg viewbox=\"0 0 12 12\" fill=\"none\" style=\"display:inline-block;width:0.75em;height:0.75em;vertical-align:baseline;margin:0 0.25em\"><path d=\"M3.5 1.5H1.5a1 1 0 00-1 1v8a1 1 0 001 1h8a1 1 0 001-1V8.5M7 .5H11.5V5M4.5 7.5L11 1\" stroke=\"currentColor\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"\/><\/svg><\/a> ekosisteminin yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan biri olma vizyonuyla hayata ge\u00e7irildi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Yapay zeka ekosisteminin geli\u015fimine katk\u0131 sunmay\u0131 hedefleyen model, veri egemenli\u011finin korunmas\u0131, yerli modellerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, global standartlar\u0131n ilerisinde yeteneklere sahip, y\u00fcksek parametreli milli modellerin yerel kaynaklarla geli\u015ftirilmesini ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>T\u00dcRK\u00c7E \u00dcZER\u0130NDE TAM HAK\u0130M\u0130YET<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Do\u011fal ve ak\u0131c\u0131 bir T\u00fcrk\u00e7e ile raporlar, yaz\u0131\u015fmalar, i\u00e7erik taslaklar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcn metinler olu\u015fturabilen B\u0130LGE, uzun metinleri ve belgeleri ana fikirlerini koruyarak \u00f6zetleyebiliyor ve i\u00e7eriklere ili\u015fkin sorulara ba\u011flama uygun yan\u0131tlar \u00fcretebiliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>T\u00fcrk yapay zekas\u0131 olarak tan\u0131t\u0131lan B\u0130LGE, T\u00fcrk\u00e7e ve \u0130ngilizce aras\u0131nda \u00e7eviri ger\u00e7ekle\u015ftirirken \u00f6zel adlar\u0131, deyimleri ve k\u00fclt\u00fcrel referanslar\u0131 do\u011fru bi\u00e7imde aktar\u0131yor. Hukuki metinlerin analizinde, mevzuat sorgulamalar\u0131nda ve kurumsal bilgi bankalar\u0131yla entegre \u00e7al\u0131\u015fan uygulamalarda da etkin \u015fekilde kullan\u0131labiliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Sekt\u00f6re \u00f6zel \u00e7a\u011fr\u0131 asistanlar\u0131, dan\u0131\u015fmanl\u0131k sistemleri ve \u00e7e\u015fitli uygulamalar i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dil altyap\u0131s\u0131 sunan B\u0130LGE, T\u00fcrk\u00e7enin dilsel inceliklerini, tarihsel arka plan\u0131n\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel referanslar\u0131n\u0131 dikkate alarak daha isabetli \u00e7\u0131kt\u0131lar \u00fcretiyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>GEN\u0130\u015e \u00c7APTA KULLANIM ALANI<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>B\u0130LGE, vatanda\u015fl\u0131k ve kamu hizmetlerinden bankac\u0131l\u0131k ve finansa, sa\u011fl\u0131ktan e\u011fitime, bulut sistemlerinden BT operasyonlar\u0131na kadar bir\u00e7ok alanda kullan\u0131labiliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>M\u00fc\u015fteri hizmetleri, i\u00e7erik \u00fcretimi, dok\u00fcman analizi ve sekt\u00f6re \u00f6zel i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin otomasyonunda de\u011fer sa\u011flayan B\u0130LGE, T\u00fcrk\u00e7e do\u011fal dil i\u015fleme ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, benchmark \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve akademik projeler i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u015ft\u0131rma altyap\u0131s\u0131 sunuyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>B\u0130LGE, t\u0131bbi kay\u0131tlar\u0131n i\u015flenmesi, klinik dok\u00fcmanlar\u0131n analiz edilmesi, karar destek uygulamalar\u0131 ve hasta ileti\u015fimi s\u00fcre\u00e7lerinde destekleyici \u00e7\u00f6z\u00fcmler geli\u015ftirilmesine katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. M\u00fc\u015fteri hizmetleri otomasyonu, finansal dok\u00fcman analizi, raporlama s\u00fcre\u00e7leri ve bilgiye dayal\u0131 karar destek mekanizmalar\u0131nda da bu teknoloji kullan\u0131labiliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>T\u00dcRK G\u0130B\u0130 D\u00dc\u015e\u00dcNECEK<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00e7enin dil yap\u0131s\u0131n\u0131, anlam katmanlar\u0131n\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flam\u0131n\u0131 anlamaya odaklanan model, varsay\u0131lan k\u00fclt\u00fcr yerine T\u00fcrkiye&#8217;yi merkeze al\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Model, T\u00fcrk\u00e7eyi birincil d\u00fc\u015f\u00fcnce dili olarak kullan\u0131yor. B\u0130LGE, dili anlaman\u0131n yan\u0131nda ak\u0131l y\u00fcr\u00fcterek ve ba\u015fka bir dilden \u00e7eviriyormu\u015f gibi de\u011fil, do\u011fal, ak\u0131c\u0131 ve yerinde ifadeleri tercih edecek.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Sistem, T\u00fcrk\u00e7eyi neredeyse yar\u0131 maliyetle daha h\u0131zl\u0131, daha verimli ve daha d\u00fc\u015f\u00fck enerji t\u00fcketimiyle i\u015fleme kapasitesine sahip bulunuyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>ULUSAL VER\u0130LER G\u00dcVENCE ALTINA ALINACAK<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>B\u0130LGE, kurumlara yerel ba\u011flama uygun, h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenli bir yapay zeka altyap\u0131s\u0131 sa\u011flayarak, kamu s\u00fcre\u00e7lerinde y\u00fcksek verimlili\u011fi hedefliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kritik yapay zeka kabiliyetlerinin yerli kaynaklarla geli\u015ftirilmesine katk\u0131 veren B\u0130LGE, ulusal verilerin \u00fclke i\u00e7inde i\u015flenmesini ve depolanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azalt\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>YEN\u0130 MODELLER YOLDA<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>B\u0130LGE, sekt\u00f6r \u00f6nc\u00fcs\u00fc b\u00fcy\u00fck dil modellerini de geride b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>LLM teknolojilerini s\u0131f\u0131rdan e\u011fitebilecek ve optimize edebilecek teknik yetkinli\u011fin \u00fclke i\u00e7inde geli\u015ftirilmesini ama\u00e7layan B\u0130LGE, genel \u00e7eviri kategorisinde \u00f6nc\u00fc modeller aras\u0131nda birinci s\u0131rada yer al\u0131rken k\u00fclt\u00fcrel \u00e7eviri kategorisinde di\u011fer b\u00fcy\u00fck dil modellerine k\u0131yasla y\u00fczde 41&#8217;e kadar daha y\u00fcksek performans g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>T\u00dcB\u0130TAK B\u0130LGEM m\u00fchendisleri taraf\u0131ndan u\u00e7tan uca geli\u015ftirilen B\u0130LGE&#8217;nin, t\u00fcm bile\u015fenleri yerli olarak \u00fcretildi. K\u00fclt\u00fcrel \u00e7eviri skoru 50 \u00fczerinden 44,44 olarak belirlenen B\u0130LGE, 1 trilyon kelimelik ham veri kullan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>B\u0130LGE ailesi, 1 milyardan 122 milyara uzanan parametre skalas\u0131yla hafif u\u00e7 cihaz kullan\u0131m\u0131ndan y\u00fcksek kapasiteli T\u00fcrk\u00e7e d\u00fc\u015f\u00fcnme ihtiya\u00e7lar\u0131na kadar geni\u015f bir model yelpazesi sunuyor. 1,9 ve 27 milyar parametreli modelleri bulunan B\u0130LGE&#8217;nin, 122 milyar parametre modeli ise karma\u015f\u0131k ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme, \u00e7ok ad\u0131ml\u0131 problem \u00e7\u00f6zme ve uzmanl\u0131k gerektiren g\u00f6revlerde y\u00fcksek performans sunmak \u00fczere geli\u015ftiriliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>GENEL KULLANIMA A\u00c7ILACAK<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>B\u0130LGE hen\u00fcz genel kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lmad\u0131. Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan taraf\u0131ndan kamuoyuna a\u00e7\u0131klanan T\u00fcrkiye&#8217;nin Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Plan\u0131&#8217;n\u0131n tan\u0131t\u0131m t\u00f6reninde duyurulan B\u0130LGE&#8217;ye ili\u015fkin son haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Erdo\u011fan, &#8220;Geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam eden T\u00dcB\u0130TAK&#8217;\u0131n yerli dil modeli B\u0130LGE, bu y\u00f6nde katetti\u011fimiz mesafenin \u00f6nemli bir g\u00f6stergesidir.&#8221; ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Sanayi ve Teknoloji Bakan\u0131 Mehmet Fatih Kac\u0131r da B\u0130LGE ile sohbet ederek ilk tespitlerini kamuoyuyla payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Kac\u0131r, &#8220;B\u0130LGE, bundan b\u00f6yle Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n ki\u015fisel yapay zeka asistan\u0131 olarak devletimize hizmet edecek. \u0130n\u015fallah B\u0130LGE&#8217;nin ve di\u011fer yerli yapay zeka \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin sekt\u00f6rel olarak yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na d\u00f6n\u00fck de h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 programlar\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde hayata ge\u00e7irece\u011fiz.&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulunmu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>B\u0130LGE&#8217;nin son r\u00f6tu\u015flar\u0131n ard\u0131ndan genel kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>B\u0130LGE&#8217;ye ili\u015fkin eri\u015fim s\u00fcre\u00e7leri, kullan\u0131m ko\u015fullar\u0131 ve di\u011fer geli\u015fmeler hakk\u0131nda yap\u0131lacak duyurular yaln\u0131zca <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/sanayi-ve-teknoloji-bakanligi\" class=\"text-light-blue hover:opacity-75 transition-opacity duration-150\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Sanayi ve Teknoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131<svg viewbox=\"0 0 12 12\" fill=\"none\" style=\"display:inline-block;width:0.75em;height:0.75em;vertical-align:baseline;margin:0 0.25em\"><path d=\"M3.5 1.5H1.5a1 1 0 00-1 1v8a1 1 0 001 1h8a1 1 0 001-1V8.5M7 .5H11.5V5M4.5 7.5L11 1\" stroke=\"currentColor\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\"\/><\/svg><\/a> ile T\u00dcB\u0130TAK&#8217;\u0131n resmi ileti\u015fim kanallar\u0131 \u00fczerinden payla\u015f\u0131lacak.<\/p>\n<\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\/turk-gibi-dusunecek-yerli-yapay-zeka-bilge-icin-geri-sayim-1730640\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye&#8216;nin yerli ve milli b\u00fcy\u00fck dil modeli B\u0130LGE, \u00fcretti\u011fi T\u00fcrk\u00e7e i\u00e7erikler, \u00e7eviri \u00f6zelli\u011fi, mevzuata hakimiyeti, kavram ve referanslar\u0131 do\u011fru yorumlamas\u0131 ve en \u00f6nemlisi de T\u00fcrkiye&#8217;yi baz alan k\u00fclt\u00fcr kodlar\u0131yla vitrine \u00e7\u0131kmaya haz\u0131rlan\u0131yor. \u00a0 Sanayi ve Teknoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131 himayesinde T\u00dcB\u0130TAK B\u0130LGEM taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen B\u0130LGE, T\u00fcrk\u00e7enin kendine \u00f6zg\u00fc yap\u0131s\u0131n\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel birikimini temel alan b\u00fcy\u00fck dil modeli [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":38783,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-38782","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/yapayzekabilge-448645.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38782"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38782\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}