{"id":37346,"date":"2026-03-09T22:36:01","date_gmt":"2026-03-09T19:36:01","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2026\/03\/09\/dijital-felaket-senaryosu-raflar-dolu-ama-yiyecekler-erisilemez-olabilir\/"},"modified":"2026-03-09T22:36:01","modified_gmt":"2026-03-09T19:36:01","slug":"dijital-felaket-senaryosu-raflar-dolu-ama-yiyecekler-erisilemez-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2026\/03\/09\/dijital-felaket-senaryosu-raflar-dolu-ama-yiyecekler-erisilemez-olabilir\/","title":{"rendered":"Dijital felaket senaryosu: Raflar dolu ama yiyecekler &#8220;eri\u015filemez&#8221; olabilir"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p>S\u00fcpermarket raflar\u0131 dolu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor olabilir. Ancak modern <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/gida\" class=\"text-light-blue hover:underline\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">g\u0131da<\/a> sistemi, y\u00fczeydeki bu d\u00fczenin alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/dijital\" class=\"text-light-blue hover:underline\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">dijital<\/a> bask\u0131 ve k\u0131r\u0131lganl\u0131k bar\u0131nd\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Yeni analizler, g\u0131da arz\u0131n\u0131n art\u0131k tarlalardan ziyade veritabanlar\u0131na ve algoritmalara ba\u011f\u0131ml\u0131 hale geldi\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>&#8220;D\u0130J\u0130TAL OLARAK G\u00d6R\u00dcNMEYEN GIDA YENEMEZ&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Durham \u00dcniversitesi&#8217;nden i\u015fletme alan\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Mohammed F. Alzuhair, The Conversation&#8217;da kaleme ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131da \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>&#8220;G\u00fcn\u00fcm\u00fczde g\u0131da maddeleri, tedarik zinciri boyunca ancak dijital sistemler (platformlar ve otomatik onay mekanizmalar\u0131) taraf\u0131ndan tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece hareket edebiliyor. E\u011fer dijital bir sistem bir sevkiyat\u0131 onaylayamazsa; o g\u0131da sigortalanamaz, sat\u0131lamaz, da\u011f\u0131t\u0131lamaz ve pratikte &#8216;kullan\u0131lamaz&#8217; hale gelir.&#8221;<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Alzuhair&#8217;e g\u00f6re sistemin temel zay\u0131f noktalar\u0131 aras\u0131nda siber sald\u0131r\u0131 riski de dahil bir dizi tehlike var.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin ABD&#8217;de <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/market\" class=\"text-light-blue hover:underline\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">market<\/a> zincirlerine yap\u0131lan son siber sald\u0131r\u0131lar, fiziksel stoklar mevcut olmas\u0131na ra\u011fmen online sipari\u015flerin ve teslimatlar\u0131n durmas\u0131na neden olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>KARARI YAPAY ZEKA VER\u0130YOR<\/strong><\/p>\n<p>Bunun yan\u0131 s\u0131ra, kritik kararlar art\u0131k insanlar taraf\u0131ndan de\u011fil, sorgulanamayan veya \u015feffaf olmayan yapay zeka sistemleri taraf\u0131ndan al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca verimlilik ad\u0131na, sistemin \u00e7\u00f6kmesi durumunda devreye girecek &#8220;insanl\u0131&#8221; yedekleme prosed\u00fcrleri ve ka\u011f\u0131t \u00fczerindeki i\u015flemler de ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>&#8220;HAYALET&#8221; DEPOLAR<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda dev et \u00fcreticisi JBS Foods&#8217;a yap\u0131lan fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131, bu tehlikenin en somut \u00f6rne\u011fiydi. Tesislerde hayvanlar, personel ve altyap\u0131 haz\u0131r bekliyordu; ancak dijital onay sistemleri \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in operasyonlar tamamen durmu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Benzer \u015fekilde, dijital kay\u0131tlar ile fiziksel ger\u00e7eklik aras\u0131ndaki fark a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sadece 72 saat i\u00e7inde manuel m\u00fcdahale zorunlu hale geliyor. Ancak sorun \u015fu ki; bu m\u00fcdahaleyi yapacak e\u011fitimli personel art\u0131k yok.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u201c\u015e\u0130RKETLER \u0130NSAN FAKT\u00d6R\u00dcN\u00dc \u00c7IKARIYOR\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Alzuhair, &#8220;Sekt\u00f6rdeki en b\u00fcy\u00fck risklerden biri, personelin art\u0131k sistemleri &#8220;manuel olarak ge\u00e7ersiz k\u0131lma&#8221; e\u011fitimi almamas\u0131. \u015eirketler maliyetten ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc s\u00fcre\u00e7ten \u00e7\u0131kar\u0131yor&#8221; diyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak sistem \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcnde m\u00fcdahale edecek yetkinlikte kimse kalm\u0131yor. Bu durumda kamyonlar y\u00fckl\u00fc olsa bile, dijital &#8220;izin kodlar\u0131&#8221; \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u015fof\u00f6rler beklemek zorunda kalabiliyor. Ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, art\u0131k bir &#8220;arz&#8221; sorunu olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p bir &#8220;yetkilendirme&#8221; sorunu haline geliyor.<\/p>\n<\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\/dijital-felaket-senaryosu-raflar-dolu-ama-yiyecekler-erisilemez-olabilir-1715218\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00fcpermarket raflar\u0131 dolu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor olabilir. Ancak modern g\u0131da sistemi, y\u00fczeydeki bu d\u00fczenin alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir dijital bask\u0131 ve k\u0131r\u0131lganl\u0131k bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. \u00a0 Yeni analizler, g\u0131da arz\u0131n\u0131n art\u0131k tarlalardan ziyade veritabanlar\u0131na ve algoritmalara ba\u011f\u0131ml\u0131 hale geldi\u011fini ortaya koyuyor. \u00a0 &#8220;D\u0130J\u0130TAL OLARAK G\u00d6R\u00dcNMEYEN GIDA YENEMEZ&#8221; \u00a0 Durham \u00dcniversitesi&#8217;nden i\u015fletme alan\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Mohammed F. Alzuhair, The Conversation&#8217;da kaleme ald\u0131\u011f\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":37347,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-37346","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/market-403192.jpeg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37346"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37346\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}