{"id":37260,"date":"2026-03-03T14:51:57","date_gmt":"2026-03-03T11:51:57","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2026\/03\/03\/yeni-bir-demans-turu-olabilir-hasta-tek-bir-sese-karsi-takinti-gelistirdi\/"},"modified":"2026-03-03T14:51:57","modified_gmt":"2026-03-03T11:51:57","slug":"yeni-bir-demans-turu-olabilir-hasta-tek-bir-sese-karsi-takinti-gelistirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2026\/03\/03\/yeni-bir-demans-turu-olabilir-hasta-tek-bir-sese-karsi-takinti-gelistirdi\/","title":{"rendered":"Yeni bir demans t\u00fcr\u00fc olabilir: Hasta, tek bir sese kar\u015f\u0131 tak\u0131nt\u0131 geli\u015ftirdi"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p>\u201c<a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/demans\" class=\"text-light-blue hover:underline\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Demans<\/a>\u201d dendi\u011finde \u00e7o\u011fu insan\u0131n akl\u0131na haf\u0131za kayb\u0131 gelir. Ancak uzmanlara g\u00f6re demans her zaman yaln\u0131zca haf\u0131zay\u0131 etkilemez; hastal\u0131\u011f\u0131n farkl\u0131 t\u00fcrleri \u00e7ok \u00e7e\u015fitli belirtilerle ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Yeni yay\u0131mlanan bir vaka \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, nadir g\u00f6r\u00fclen bir demans t\u00fcr\u00fcne sahip 68 ya\u015f\u0131ndaki bir erke\u011fin belirli bir motor sesine kar\u015f\u0131 yo\u011fun bir hayranl\u0131k geli\u015ftirdi\u011fini ortaya koydu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu bulgunun yak\u0131n zamanda tan\u0131mlanan bir demans sendromunun \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fine i\u015faret edebilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Demans, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131 etkileyecek kadar ciddi bili\u015fsel sorunlar\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lan genel bir terim. En yayg\u0131n t\u00fcr olan Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 genellikle haf\u0131za kayb\u0131yla ili\u015fkilendirilse de, farkl\u0131 demans t\u00fcrleri farkl\u0131 semptomlara yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>FRONTOTEMPORAL DEMANS<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Bunlardan biri olan frontotemporal demans ise \u00e7o\u011funlukla 65 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ve beynin al\u0131n b\u00f6lgesinin arkas\u0131nda ve kulaklar\u0131n \u00fczerinde bulunan frontal ve temporal loblar\u0131 etkiliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Bu beyin b\u00f6lgeleri; ki\u015filik, davran\u0131\u015f, planlama, problem \u00e7\u00f6zme, dil, bilgi i\u015fleme ve sesleri anlama gibi bir\u00e7ok i\u015flevde rol oynuyor. Bu nedenle <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/hastalik\" class=\"text-light-blue hover:underline\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">hastal\u0131k<\/a> genellikle davran\u0131\u015f veya dil becerilerinde de\u011fi\u015fimlerle kendini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Frontotemporal demans\u0131n \u00fc\u00e7 ana t\u00fcr\u00fc bulunuyor:<\/p>\n<p>&#8211; Davran\u0131\u015fsal varyant (ki\u015filik ve davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fimleri)<\/p>\n<p>&#8211; Ak\u0131c\u0131 olmayan varyant (konu\u015fma \u00fcretiminde zorluk)<\/p>\n<p>&#8211; Semantik varyant (kelime ve anlam bilgisinde bozulma)<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ancak baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bir t\u00fcr\u00fcn de var olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>MOTOR SES\u0130NE KAR\u015eI BEKLENMED\u0130K HAYRANLIK<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u201cCP\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 68 ya\u015f\u0131ndaki hasta, Spitfire sava\u015f u\u00e7aklar\u0131n\u0131n motor seslerine kar\u015f\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir ilgi geli\u015ftirdi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>E\u015fi, bu davran\u0131\u015f\u0131 demans te\u015fhisinden yakla\u015f\u0131k iki y\u0131l \u00f6nce fark etti. Bir havaalan\u0131na yak\u0131n ya\u015fayan CP, eski sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 evlerinin \u00fczerinden ge\u00e7ti\u011finde yapt\u0131\u011f\u0131 her i\u015fi b\u0131rak\u0131p d\u0131\u015far\u0131 ko\u015fuyor, u\u00e7aklara el sall\u0131yor ve motor seslerini duydu\u011funda mutluluktan g\u00f6zya\u015f\u0131 d\u00f6k\u00fcyordu. Hastal\u0131k \u00f6ncesinde b\u00f6yle bir ilgisi hi\u00e7 olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u0130lgin\u00e7 olan ise bu ilginin son derece spesifik olmas\u0131yd\u0131. CP di\u011fer u\u00e7ak seslerine tepki vermiyor, genel olarak u\u00e7aklara ya da ara\u00e7lara \u00f6zel bir merak g\u00f6stermiyordu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131nda ku\u015f seslerinden ve tiz sesli insanlardan rahats\u0131z olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. M\u00fczik konusunda da a\u015f\u0131r\u0131 se\u00e7ici hale gelerek cover par\u00e7alar\u0131 sevmiyor, yaln\u0131zca orijinal kay\u0131tlar\u0131 tercih ediyordu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>K\u0130\u015e\u0130L\u0130K DE\u011e\u0130\u015e\u0130MLER\u0130 DE \u00c7IKTI<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Motor seslerine duydu\u011fu ilginin ba\u015flamas\u0131ndan birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce CP\u2019de belirgin ki\u015filik de\u011fi\u015fimleri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Daha sinirli ve huysuz hale geldi, \u00e7evresine kar\u015f\u0131 duygusal olarak uzakla\u015ft\u0131 ve sosyal davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kontrol etmekte zorlanmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin ailede ya\u015fanan bir \u00f6l\u00fcme kay\u0131ts\u0131z kalmas\u0131 veya konu\u015fan insanlar\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u0131k s\u0131k kesmesi, hastal\u0131k \u00f6ncesinde hi\u00e7 g\u00f6stermedi\u011fi davran\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca mizah anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 kaybetti, tatl\u0131 yiyeceklere d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck geli\u015ftirdi, satran\u00e7 ve kelime bulmacalar\u0131na tak\u0131nt\u0131l\u0131 hale geldi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Dikkat \u00e7ekici bi\u00e7imde haf\u0131zas\u0131nda veya dil yetilerinde belirgin bir sorun g\u00f6r\u00fclmedi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u201cSA\u011e TEMPORAL VARYANT\u201d YEN\u0130 B\u0130R T\u00dcR OLAB\u0130L\u0130R<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Belirtilerin ba\u015flamas\u0131ndan yakla\u015f\u0131k be\u015f y\u0131l sonra CP\u2019ye davran\u0131\u015fsal varyant frontotemporal demans te\u015fhisi kondu. Ancak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar hastan\u0131n asl\u0131nda \u201csa\u011f temporal varyant\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan daha yeni bir alt tipe sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Bu isim, beyin dokusu kayb\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlukla sa\u011f temporal lobda g\u00f6r\u00fclmesinden geliyor. Bu b\u00f6lge \u00f6zellikle sosyal ipu\u00e7lar\u0131 gibi s\u00f6zs\u00fcz bilgileri anlamada ve kavramlara anlam y\u00fcklemede \u00f6nemli rol oynuyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Beyin taramalar\u0131, CP\u2019nin bu b\u00f6lgesinde ciddi doku kayb\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u0130\u015e\u0130TME ALGISINI DE\u011e\u0130\u015eT\u0130REB\u0130L\u0130R<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re vaka, demans\u0131n insanlar\u0131n sesleri alg\u0131lama bi\u00e7imini de\u011fi\u015ftirebilece\u011fini de g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u0130\u015fitme kayb\u0131 ile demans aras\u0131nda uzun s\u00fcredir bir ba\u011flant\u0131 bilinse de ili\u015fkinin y\u00f6n\u00fc h\u00e2l\u00e2 tart\u0131\u015fmal\u0131. Medyada s\u0131k\u00e7a i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n demansa yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclse de, baz\u0131 bilim insanlar\u0131 demans\u0131n i\u015fitsel de\u011fi\u015fimlere neden olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>CP\u2019nin yaln\u0131zca hastal\u0131k ba\u015flad\u0131ktan sonra belirli seslere kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 ilgi geli\u015ftirmesi bu ihtimali destekleyen bir \u00f6rnek olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Alzheimer ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 da benzer \u015fekilde, arka plan g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc i\u00e7inden tek bir sesi ay\u0131rt edebilme yetisinde bozulman\u0131n demans\u0131n yayg\u0131n belirtilerinden biri oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\/yeni-bir-demans-turu-olabilir-hasta-tek-bir-sese-karsi-takinti-gelistirdi-1714359\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cDemans\u201d dendi\u011finde \u00e7o\u011fu insan\u0131n akl\u0131na haf\u0131za kayb\u0131 gelir. Ancak uzmanlara g\u00f6re demans her zaman yaln\u0131zca haf\u0131zay\u0131 etkilemez; hastal\u0131\u011f\u0131n farkl\u0131 t\u00fcrleri \u00e7ok \u00e7e\u015fitli belirtilerle ortaya \u00e7\u0131kabilir. \u00a0 Yeni yay\u0131mlanan bir vaka \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, nadir g\u00f6r\u00fclen bir demans t\u00fcr\u00fcne sahip 68 ya\u015f\u0131ndaki bir erke\u011fin belirli bir motor sesine kar\u015f\u0131 yo\u011fun bir hayranl\u0131k geli\u015ftirdi\u011fini ortaya koydu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu bulgunun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":37261,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-37260","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/sesdalgasC4B1-739992.jpeg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37260","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37260"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37260\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37261"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37260"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37260"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}