{"id":37058,"date":"2026-01-28T18:01:08","date_gmt":"2026-01-28T15:01:08","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2026\/01\/28\/yapay-zeka-firmasinin-gizli-projesi-ortaya-cikti-milyonlarca-kitap-kesilip-imha-edilmis\/"},"modified":"2026-01-28T18:01:08","modified_gmt":"2026-01-28T15:01:08","slug":"yapay-zeka-firmasinin-gizli-projesi-ortaya-cikti-milyonlarca-kitap-kesilip-imha-edilmis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2026\/01\/28\/yapay-zeka-firmasinin-gizli-projesi-ortaya-cikti-milyonlarca-kitap-kesilip-imha-edilmis\/","title":{"rendered":"Yapay zeka firmas\u0131n\u0131n gizli projesi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Milyonlarca kitap kesilip imha edilmi\u015f"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/yapay-zeka\" class=\"text-light-blue hover:underline\" target=\"_blank\" rel=\"\">Yapay zeka<\/a> giri\u015fimi Anthropic\u2019in 2024 ba\u015f\u0131nda ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve kamuoyundan gizli tutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kapsaml\u0131 proje, bir telif hakk\u0131 davas\u0131 kapsam\u0131nda kamuoyuna a\u00e7\u0131lan belgelerle g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>\u015eirketin i\u00e7 yaz\u0131\u015fmalar\u0131nda \u201cProject Panama\u201d diye adland\u0131r\u0131lan plan, d\u00fcnya \u00fczerindeki kitaplar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc fiziksel olarak taramay\u0131 hedefliyordu.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en hafta mahkeme kay\u0131tlar\u0131n\u0131n gizlilikten \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan bir i\u00e7 planlama belgesinde \u015fu ifade yer ald\u0131: \u201cProject Panama, d\u00fcnyadaki t\u00fcm kitaplar\u0131 y\u0131k\u0131c\u0131 bi\u00e7imde tarama \u00e7abam\u0131zd\u0131r. Bu proje \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bilinmesini istemiyoruz.\u201d<\/p>\n<p><strong>M\u0130LYONLARCA DOLAR HARCANDI<\/strong><\/p>\n<p>Washington Post&#8217;un yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 mahkeme belgelerine g\u00f6re Anthropic, yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l i\u00e7inde milyonlarca dolar harcayarak milyonlarca kitab\u0131 sat\u0131n ald\u0131, kitaplar\u0131n ciltlerini kesti ve sayfalar\u0131n\u0131 tarayarak Claude dil modellerini e\u011fitmek i\u00e7in kulland\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce kamuoyuna yans\u0131mayan Project Panama\u2019ya ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131lar, <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/kitap\" class=\"text-light-blue hover:underline\" target=\"_blank\" rel=\"\">kitap<\/a> yazarlar\u0131n\u0131n Anthropic\u2019e a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 telif hakk\u0131 davas\u0131nda yer alan 4 bin sayfal\u0131k belgede ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan 183 milyar dolar de\u011fer bi\u00e7ilen \u015firket, a\u011fustos ay\u0131nda davay\u0131 1,5 milyar dolar \u00f6deyerek uzla\u015fmayla sonu\u00e7land\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ancak ge\u00e7en hafta bir federal yarg\u0131c\u0131n dosyalar\u0131 gizlilikten \u00e7\u0131karmas\u0131, Anthropic\u2019in kitaplara y\u00f6nelik agresif veri toplama \u00e7abas\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla ortaya koydu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Bu belgeler, Meta, Google ve OpenAI gibi di\u011fer b\u00fcy\u00fck teknoloji \u015firketlerine a\u00e7\u0131lan benzer davalardaki kay\u0131tlarla birlikte, yapay zeka \u015firketlerinin yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 \u201ce\u011fitmek\u201d i\u00e7in devasa veri y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 elde etmek u\u011fruna ne kadar ileri gittiklerini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>&#8220;K\u0130TAPLAR ALTIN MADEN\u0130YD\u0130&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Mahkeme kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re kitaplar, yapay zeka \u015firketleri i\u00e7in kritik bir kaynak olarak de\u011ferlendiriliyordu. Ocak 2023 tarihli bir belgede Anthropic\u2019in kurucu ortaklar\u0131ndan biri, kitaplarla e\u011fitilen modellerin \u201cd\u00fc\u015f\u00fck kaliteli internet dili\u201dni taklit etmek yerine \u201ciyi yazmay\u0131 \u00f6\u011frenebilece\u011fini\u201d savundu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Meta i\u00e7inden 2024\u2019te g\u00f6nderilen bir e-postada ise dijital kitap ar\u015fivlerine eri\u015fim, rakip yapay zeka \u015firketleriyle rekabet edebilmek i\u00e7in \u201chayati\u201d olarak nitelendirilmi\u015fti.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ancak belgeler, \u015firketlerin yay\u0131nc\u0131lardan ve yazarlardan do\u011frudan izin almay\u0131 pratik bulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Davalara g\u00f6re Anthropic, Meta ve di\u011ferleri, kitaplar\u0131 yazarlar\u0131n bilgisi olmadan toplu \u015fekilde elde etmenin yollar\u0131n\u0131 arad\u0131; buna korsan kopyalar\u0131n indirilmesi de dahil.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Meta \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n, milyonlarca kitab\u0131n izinsiz indirilmesinin telif hakk\u0131 ihlali olabilece\u011fine dair \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 defalarca uyard\u0131\u011f\u0131 da belgelerde yer ald\u0131. Aral\u0131k 2023 tarihli bir e-postada, bu uygulaman\u0131n \u201cMZ\u2019ye yap\u0131lan bir eskalasyonun ard\u0131ndan\u201d onayland\u0131\u011f\u0131 belirtildi. \u201cMZ\u201dnin Meta CEO\u2019su Mark Zuckerberg\u2019e at\u0131f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>LIBGEN \u0130ND\u0130RMELER\u0130<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Yeni a\u00e7\u0131klanan bir mahkeme belgesine g\u00f6re Anthropic kurucu orta\u011f\u0131 Ben Mann, Haziran 2021\u2019de LibGen adl\u0131 korsan k\u00fct\u00fcphaneden 11 g\u00fcn boyunca kurgu ve kurgu d\u0131\u015f\u0131 kitaplar indirdi. Dosyalara giren ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinde Mann\u2019\u0131n dosya payla\u015f\u0131m yaz\u0131l\u0131m\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Anthropic ise mahkemeye sundu\u011fu savunmada, LibGen verilerinin gelir getiren ticari modellerin e\u011fitiminde kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>MAHKEMELER NE D\u0130YOR?<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Google, Microsoft ve OpenAI da benzer telif hakk\u0131 davalar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Davalar\u0131n \u00e7o\u011fu s\u00fcrerken, iki erken kararda yarg\u0131\u00e7lar, kitaplar\u0131n yapay zeka e\u011fitimi i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n baz\u0131 durumlarda telif hukukundaki \u201cadil kullan\u0131m\u201d kapsam\u0131nda yasal olabilece\u011fine h\u00fckmetti.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Haziran ay\u0131nda Yarg\u0131\u00e7 William Alsup, Anthropic\u2019in kitaplar\u0131 \u201cd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc\u201d bi\u00e7imde kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, s\u00fcreci \u00f6\u011fretmenlerin \u00f6\u011frencilere yaz\u0131 \u00f6\u011fretmesine benzetti. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Meta davas\u0131na bakan Yarg\u0131\u00e7 Vince Chhabria, yazarlar\u0131n Meta\u2019n\u0131n yapay zeka modellerinin kitap sat\u0131\u015flar\u0131na zarar verdi\u011fini kan\u0131tlayamad\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmetmi\u015fti.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ancak \u015firketler, kitaplar\u0131 nas\u0131l edindikleri tart\u0131\u015fmas\u0131 nedeniyle yine de su\u00e7lamalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliyor. Anthropic\u2019in milyonlarca korsan kitab\u0131 \u00fccretsiz indirerek saklamas\u0131n\u0131n telif ihlali olu\u015fturabilece\u011fine karar verildi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Bu nedenle yarg\u0131\u00e7, Anthropic\u2019in LibGen gibi g\u00f6lge k\u00fct\u00fcphanelerden indirdi\u011fi kitaplar i\u00e7in yazarlar\u0131n toplu dava a\u00e7mas\u0131na izin verdi. \u015eirket ise su\u00e7u kabul etmeksizin 1,5 milyar dolar \u00f6deme yapmay\u0131 kabul etti. Yazarlar, kitap ba\u015f\u0131na yakla\u015f\u0131k 3 bin dolar talep edebilecek.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>O KADAR K\u0130TABI NASIL ALDILAR?<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Belgelere g\u00f6re \u015firket, kitaplar\u0131 k\u00fct\u00fcphanelerden veya ikinci el kitap\u00e7\u0131lardan temin etmeyi de\u011ferlendirdi. Belgelerde New York\u2019taki \u00fcnl\u00fc Strand Kitabevi\u2019nin de se\u00e7enekler aras\u0131nda oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor, ancak Strand kitap sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Anthropic sonunda milyonlarca kitab\u0131, genellikle on binlerce kitapl\u0131k partiler h\u00e2linde sat\u0131n ald\u0131. Tarama s\u00fcrecinde kitaplar\u0131n hidrolik makinelerle kesildi\u011fi, sayfalar\u0131n y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 taray\u0131c\u0131larla dijitalle\u015ftirildi\u011fi ve ard\u0131ndan kitaplar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6nderildi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n<\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\/yapay-zeka-firmasinin-gizli-projesi-ortaya-cikti-milyonlarca-kitap-kesilip-imha-edilmis-1709459\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yapay zeka giri\u015fimi Anthropic\u2019in 2024 ba\u015f\u0131nda ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve kamuoyundan gizli tutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kapsaml\u0131 proje, bir telif hakk\u0131 davas\u0131 kapsam\u0131nda kamuoyuna a\u00e7\u0131lan belgelerle g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. \u015eirketin i\u00e7 yaz\u0131\u015fmalar\u0131nda \u201cProject Panama\u201d diye adland\u0131r\u0131lan plan, d\u00fcnya \u00fczerindeki kitaplar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc fiziksel olarak taramay\u0131 hedefliyordu. Ge\u00e7en hafta mahkeme kay\u0131tlar\u0131n\u0131n gizlilikten \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan bir i\u00e7 planlama belgesinde \u015fu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":37059,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-37058","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/kitap-803836","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37058"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37058\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}