{"id":37041,"date":"2026-01-26T21:53:36","date_gmt":"2026-01-26T18:53:36","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2026\/01\/26\/zamanda-yolculugun-sirri-cozuldu-mu-gizemli-kozmik-izler-ne-anlama-geliyor\/"},"modified":"2026-01-26T21:53:36","modified_gmt":"2026-01-26T18:53:36","slug":"zamanda-yolculugun-sirri-cozuldu-mu-gizemli-kozmik-izler-ne-anlama-geliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2026\/01\/26\/zamanda-yolculugun-sirri-cozuldu-mu-gizemli-kozmik-izler-ne-anlama-geliyor\/","title":{"rendered":"Zamanda yolculu\u011fun s\u0131rr\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc m\u00fc? Gizemli &#8220;kozmik izler&#8221; ne anlama geliyor?"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p>Kozmik sicimler, evrenin 13,8 milyar y\u0131l \u00f6nce a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak ve y\u00fcksek enerjili halinden bug\u00fcnk\u00fc daha d\u00fc\u015f\u00fck enerjili yap\u0131ya ge\u00e7erken <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/uzay\" class=\"text-light-blue hover:underline\" target=\"_blank\" rel=\"\">uzay<\/a>-zaman dokusunda olu\u015ftu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen kal\u0131nt\u0131lar. Bilim insanlar\u0131 onlar\u0131, h\u0131zla geni\u015fleyen deride olu\u015fan \u00e7atlaklara ya da donan buzun i\u00e7indeki k\u0131r\u0131klara benzetiyor.\u00a0<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu kal\u0131nt\u0131lar\u0131n proton kadar ince, inan\u0131lmaz derecede yo\u011fun ve \u0131\u015f\u0131k y\u0131llar\u0131 boyunca uzanabilen yap\u0131lar olduklar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p><strong>ZAMAN YOLCULU\u011eU F\u0130KR\u0130 NEREDEN GEL\u0130YOR?<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Tufts \u00dcniversitesi\u2019nden fizik\u00e7i Prof. Ken Olum, iki paralel ve sonsuz uzunluktaki kozmik sicimin birbirinin yan\u0131ndan ge\u00e7mesi halinde, uzay-zaman\u0131n b\u00fck\u00fclerek \u201ckapal\u0131 zaman benzeri e\u011friler\u201d olu\u015fturabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu t\u00fcr bir e\u011fri, teoride bir ki\u015finin uzayda belirli bir yolu izleyerek yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 andan daha erken bir zamana geri d\u00f6nmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131labilir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Bu fikir ilk olarak 1991\u2019de Princeton \u00dcniversitesi\u2019nden fizik\u00e7i J. Richard Gott taraf\u0131ndan ortaya at\u0131ld\u0131. En dikkat \u00e7ekici nokta ise, bu t\u00fcr zaman d\u00f6ng\u00fclerinin, Einstein\u2019\u0131n genel g\u00f6relilik denklemlerinin kabul etti\u011fi matematiksel \u00e7\u00f6z\u00fcmler aras\u0131nda yer almas\u0131. Yani mesele bilim kurgudan ibaret de\u011fil; en az\u0131ndan teorik olarak fizik yasalar\u0131na ayk\u0131r\u0131 de\u011fil.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>NEDEN HALA ZAMAN MAK\u0130NEM\u0130Z YOK?<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ancak Olum\u2019a g\u00f6re heyecan\u0131 fazla abartmamak gerekiyor. \u00d6ncelikle b\u00f6yle bir senaryonun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131na yak\u0131n hareket gerekiyor ki, bu da bug\u00fcn bildi\u011fimiz fizik ve enerji \u00fcretim y\u00f6ntemleriyle neredeyse imkans\u0131z. Ayr\u0131ca Gott\u2019un modelinde sicimlerin \u201csonsuz uzunlukta\u201d olmas\u0131 \u015fart\u0131, pratikte b\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u0131kmaz yarat\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u201cKimse sonsuz uzunlukta bir \u015fey in\u015fa edemez\u201d diyen Olum, bu y\u00fczden modelin birebir uygulanabilir olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Y\u0130NE DE UMUT TAMAMEN B\u0130TM\u0130\u015e DE\u011e\u0130L<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Cornell \u00dcniversitesi\u2019nden emekli fizik profes\u00f6r\u00fc Henry Tye ise kozmik sicimlere, di\u011fer zaman yolculu\u011fu fikirlerine (\u00f6rne\u011fin solucan delikleri) k\u0131yasla daha s\u0131cak bak\u0131yor.<\/p>\n<p>\u201cZaman yolculu\u011fu olas\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor, ama tamamen imk\u00e2ns\u0131z da demem\u201d diyen Tye, \u00f6zellikle \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131n\u0131 a\u015fma gibi fikirleri kabul etmekte zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak ge\u00e7mi\u015fe yolculu\u011fun teorik olarak hala tamamen d\u0131\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>KOZM\u0130K S\u0130C\u0130MLER GER\u00c7EKTEN VAR MI?<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>T\u00fcm bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n kilit noktas\u0131 ise \u015fu: Kozmik sicimler hen\u00fcz do\u011frudan g\u00f6zlemlenmedi. Ancak bilim insanlar\u0131, bu konuda umut verici ipu\u00e7lar\u0131na sahip.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kuzey Amerika Nanohertz Yer\u00e7ekimi Dalgalar\u0131 G\u00f6zlemevi (NANOGrav), milisaniyelik pulsar ad\u0131 verilen y\u0131ld\u0131zlar\u0131n sinyallerindeki k\u00fc\u00e7\u00fck sapmalar\u0131 inceleyerek uzay-zamandaki titre\u015fimleri \u00f6l\u00e7\u00fcyor. 2020\u2019de tespit edilen bir sinyal, kara delik kaynakl\u0131 yer\u00e7ekimi dalgalar\u0131na benzemedi\u011fi i\u00e7in dikkat \u00e7ekmi\u015fti.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Olum\u2019a g\u00f6re bu sinyal, \u201ckozmik s\u00fcpersicimler\u201d ile uyumlu olabilir. Bu yap\u0131lar, sicim kuram\u0131ndan t\u00fcreyen ve evrenin \u00e7ok boyutlu bir yap\u0131ya sahip oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcren teorilerle ba\u011flant\u0131l\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>E\u011fer gelecekte NANOGrav ya da 2034\u2019te f\u0131rlat\u0131lmas\u0131 planlanan uzay tabanl\u0131 g\u00f6zlemevi LISA, kozmik sicimlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frularsa, bunun etkisi devrimsel olabilir.<\/p>\n<\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\/zamanda-yolculugun-sirri-cozuldu-mu-gizemli-kozmik-izler-ne-anlama-geliyor-1709149\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kozmik sicimler, evrenin 13,8 milyar y\u0131l \u00f6nce a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak ve y\u00fcksek enerjili halinden bug\u00fcnk\u00fc daha d\u00fc\u015f\u00fck enerjili yap\u0131ya ge\u00e7erken uzay-zaman dokusunda olu\u015ftu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen kal\u0131nt\u0131lar. Bilim insanlar\u0131 onlar\u0131, h\u0131zla geni\u015fleyen deride olu\u015fan \u00e7atlaklara ya da donan buzun i\u00e7indeki k\u0131r\u0131klara benzetiyor.\u00a0 S\u00f6z konusu kal\u0131nt\u0131lar\u0131n proton kadar ince, inan\u0131lmaz derecede yo\u011fun ve \u0131\u015f\u0131k y\u0131llar\u0131 boyunca uzanabilen yap\u0131lar olduklar\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":36739,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-37041","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/zaman-877619.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37041","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37041"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37041\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36739"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}