\n<\/p>\n
\u00dcretken yapay zeka<\/a>, yaln\u0131zca sohbet botlar\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki teknoloji de\u011fil. Ayn\u0131 zamanda biyolojinin yeni oyun alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n DNA<\/a>, RNA<\/a> ve protein gibi ya\u015fam\u0131n en temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131n\u0131 s\u0131f\u0131rdan tasarlayabilen bu sistemler, bilim d\u00fcnyas\u0131nda \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 f\u0131rsatlar sunarken, ayn\u0131 zamanda ciddi biyog\u00fcvenlik risklerini de beraberinde getiriyor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Eskiden yaln\u0131zca y\u00fcksek d\u00fczeyde uzmanl\u0131k gerektiren sentetik molek\u00fcl tasar\u0131m\u0131, art\u0131k a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 yapay zeka yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 sayesinde nispeten deneyimsiz ki\u015filer taraf\u0131ndan bile yap\u0131labiliyor.<\/p>\n Bu durum yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve yeni tedavilerin geli\u015ftirilmesini h\u0131zland\u0131rabilir. Ancak ayn\u0131 teknoloji, yeni toksinler ya da tehlikeli biyolojik maddeler \u00fcretmek i\u00e7in de k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131labilir.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n NOBEL \u00d6D\u00dcLL\u00dc B\u0130L\u0130M \u0130NSANLARINDAN UYARI<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/p>\n 2024\u2019te yay\u0131mlanan dikkat \u00e7ekici bir makalede, biyog\u00fcvenli\u011fin \u00f6nemine vurgu yapan iki isim yer ald\u0131: Washington \u00dcniversitesi\u2019nden, protein yap\u0131lar\u0131n\u0131 tahmin eden RoseTTAFold yapay zekas\u0131yla Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc kazanan David Baker ve genetik m\u00fchendisli\u011fi alan\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fclerinden Harvard \u00dcniversitesi profes\u00f6r\u00fc George Church.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u0130ki bilim insan\u0131, yapay zeka ile tasarlanan her yeni proteinin genetik dizisine bir t\u00fcr \u201cbarkod\u201d yerle\u015ftirilmesini \u00f6nerdi. Bu sayede molek\u00fcllerin kayna\u011f\u0131n\u0131n geriye d\u00f6n\u00fck olarak izlenebilmesi ve denetlenmesi ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Ancak ara\u015ft\u0131rmalar bunun tek ba\u015f\u0131na yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Microsoft taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, yapay zeka taraf\u0131ndan \u00fcretilen genetik dizilerin, DNA sentezleyen \u015firketlerin kulland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenlik tarama yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 s\u0131kl\u0131kla a\u015fabildi\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Yani yapay zekan\u0131n \u00fcretti\u011fi \u201cyabanc\u0131\u201d DNA dizileri, mevcut sistemleri \u015fa\u015f\u0131rtabiliyor; daha \u00f6nce \u201cg\u00fcvenli\u201d olarak etiketlenmi\u015f genetik par\u00e7alar i\u00e7erdi\u011finde, nihai \u00fcr\u00fcn tehlikeli olsa bile radardan ka\u00e7abiliyor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00c7\u0130FTE KULLANIM \u0130K\u0130LEM\u0130<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Yapay zeka art\u0131k yaln\u0131zca proteinleri de\u011fil; DNA, RNA, hatta h\u00fccre ve doku d\u00fczeyinde biyolojik yap\u0131lar\u0131 da tasarlamay\u0131 \u00f6\u011freniyor. RFdiffusion2 ve PocketGen gibi geli\u015fmi\u015f modeller, atomik hassasiyetle belirli biyolojik etkiler yaratacak proteinler tasarlayabiliyor.<\/p>\n \u00d6zellikle RNA alan\u0131nda \u00fcretken yapay zeka b\u00fcy\u00fck umut vadediyor. DNA\u2019n\u0131n aksine RNA tedavileri\u00a0 \u00a0<\/p>\n Ne var ki ayn\u0131 ara\u00e7lar, k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filerin elinde tehlikeli biyolojik maddeler \u00fcretmek i\u00e7in de kullan\u0131labilir. SingularityHub\u2019a g\u00f6re, yap\u0131lan baz\u0131 deneylerde, toksik ve hastal\u0131k yap\u0131c\u0131 proteinlerden olu\u015fan veri setleriyle test edilen bir\u00e7ok yapay zeka modeli, hem zehirli \u00f6zelliklerini koruyan hem de g\u00fcvenlik yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 a\u015fabilen yeni proteinler \u00fcretti.<\/p>\n G\u00dcVENL\u0130K SINIRLARINI Y\u00dcZDE 70 A\u015eAB\u0130L\u0130YOR<\/strong><\/p>\n Bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmada, SafeProtein adl\u0131 bir y\u00f6ntemle ileri d\u00fczey protein tasar\u0131m modellerinin g\u00fcvenlik s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 y\u00fczde 70 oran\u0131nda a\u015fabildi\u011fi g\u00f6steriliyor. GeneBreaker adl\u0131 bir \u00e7er\u00e7eve geli\u015ftiren bir grup ara\u015ft\u0131rmac\u0131, \u00f6zenle haz\u0131rlanm\u0131\u015f komutlarla yapay zekadan HIV benzeri vir\u00fcs dizilerine yak\u0131n DNA ve RNA \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 al\u0131nabildi\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Hatta ila\u00e7 ke\u015ffi i\u00e7in geli\u015ftirilen yapay zeka ara\u00e7lar\u0131n\u0131n bile karanl\u0131k y\u00f6ne \u00e7evrilebildi\u011fi biliniyor. Bir vakada, antiviral molek\u00fcl bulmak \u00fczere e\u011fitilmi\u015f bir model, birka\u00e7 saat i\u00e7inde bilinen bir sinir toksinini \u201cpotansiyel ila\u00e7 aday\u0131\u201d olarak \u00f6nermi\u015fti.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Uzmanlara g\u00f6re bu, g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri olmad\u0131\u011f\u0131nda, iyi niyetle geli\u015ftirilen yapay zeka modellerinin bile \u00e7ok h\u0131zl\u0131 \u015fekilde toksin tasarlamak i\u00e7in k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131labilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n TEK B\u0130R \u00c7\u00d6Z\u00dcM YOK<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Uzmanlara g\u00f6re \u00e7\u00f6z\u00fcm, tek bir g\u00fcvenlik \u00f6nleminde yatm\u0131yor. Biyoloji i\u00e7in \u00fcretken yapay zekan\u0131n g\u00fcvenli h\u00e2le getirilmesinin \u201c\u00e7ok katmanl\u0131 bir savunma sistemi\u201d gerektirdi\u011fi vurgulan\u0131yor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Bu kapsamda Birle\u015fik Krall\u0131k, DNA ve RNA sentezi yapan firmalara m\u00fc\u015fteri do\u011frulamas\u0131 ve riskli diziler i\u00e7in daha s\u0131k\u0131 tarama \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapan yeni rehberler yay\u0131mlad\u0131. ABD de benzer d\u00fczenlemeleri hayata ge\u00e7irerek biyog\u00fcvenli\u011fi Yapay Zeka Eylem Plan\u0131\u2019na dahil etti.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Biyoloji alan\u0131nda yapay zeka geli\u015ftiren b\u00fcy\u00fck teknoloji \u015firketleri de denetime a\u00e7\u0131k olduklar\u0131n\u0131 belirtiyor. Baz\u0131lar\u0131, insanlara y\u00f6nelik tehlikeli olabilecek viral dizileri e\u011fitim verilerinden tamamen \u00e7\u0131karmay\u0131 taahh\u00fct ederken, baz\u0131lar\u0131 da yeni tasar\u0131mlar i\u00e7in s\u0131k\u0131 tarama sistemleri kurdu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n Ancak baz\u0131 uzmanlara g\u00f6re bu \u00f6nlemler par\u00e7al\u0131 ve yetersiz kalabilir.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n<\/div>\n
genetik kodu kal\u0131c\u0131 olarak de\u011fi\u015ftirmiyor, bu da onlar\u0131 daha g\u00fcvenli ve esnek bir se\u00e7enek h\u00e2line getiriyor. Ancak RNA\u2019n\u0131n karma\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 boyutlu yap\u0131s\u0131, geleneksel yaz\u0131l\u0131mlarla tasar\u0131m\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re \u00fcretken yapay zeka bu karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in bi\u00e7ilmi\u015f kaftan.<\/p>\n