{"id":36664,"date":"2025-12-09T19:44:37","date_gmt":"2025-12-09T16:44:37","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/12\/09\/alman-bilim-insani-simulasyonda-yasayip-yasamadigimizi-kanitlayabilirim\/"},"modified":"2025-12-09T19:44:37","modified_gmt":"2025-12-09T16:44:37","slug":"alman-bilim-insani-simulasyonda-yasayip-yasamadigimizi-kanitlayabilirim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/12\/09\/alman-bilim-insani-simulasyonda-yasayip-yasamadigimizi-kanitlayabilirim\/","title":{"rendered":"Alman bilim insan\u0131: &#8220;Sim\u00fclasyonda ya\u015fay\u0131p ya\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kan\u0131tlayabilirim&#8221;"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fczy\u0131llard\u0131r akl\u0131n\u0131 kurcalayan bir soru var: Ger\u00e7ekli\u011fimiz bir sim\u00fclasyon olabilir mi? Bu fikir antik Yunan\u2019dan modern fizi\u011fe kadar pek \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc b\u00fcy\u00fcledi. \u015eimdi baz\u0131 fizik\u00e7iler, bunun do\u011fru olabilece\u011fine dair ipu\u00e7lar\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerini ve bu hipotezi test edebilecek bir deney tasarlad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<h3><strong>\u201cEVREN DEV B\u0130R B\u0130LG\u0130SAYAR G\u0130B\u0130 \u0130\u015eL\u0130YOR OLAB\u0130L\u0130R\u201d<\/strong><\/h3>\n<h3>\u00a0<\/h3>\n<p>\u0130ngiltere\u2019deki Portsmouth \u00dcniversitesi\u2019nden fizik\u00e7i Melvin Vopson, sim\u00fclasyon hipotezini ciddiye alan <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/bilim\" class=\"text-light-blue hover:underline\" target=\"_blank\" rel=\"\">bilim<\/a> insanlar\u0131ndan biri. Vopson\u2019a g\u00f6re evrenin i\u015fleyi\u015fi, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bir bilgisayar\u0131n veri i\u015fleme mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 and\u0131r\u0131yor. Fizik yasalar\u0131n\u0131n dijital bir yap\u0131ya benzer d\u00fczenlilik g\u00f6sterdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve bunun tesad\u00fcf olamayaca\u011f\u0131n\u0131 savunuyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Vopson\u2019un iddias\u0131 daha da ileri gidiyor: Bu hipotezi do\u011frudan test edebilecek bir deney yap\u0131labilir. Detaylar\u0131 hen\u00fcz tam a\u00e7\u0131klanmasa da deney, fiziksel s\u00fcre\u00e7lerde sakl\u0131 oldu\u011funa inan\u0131lan \u201cbilgi birimlerini\u201d tespit etmeye dayan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Vopson\u2019un \u00f6nerdi\u011fi deney, evrenin temel par\u00e7ac\u0131klar\u0131nda bilgi depoland\u0131\u011f\u0131 ve bu bilginin yapay (say\u0131sal) bir evrende oldu\u011fu gibi davran\u0131p davranmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n test edilmesine dayan\u0131yor.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Deney, bir elektron ile pozitronun laboratuvarda yok edilirken (annihilasyon) yaln\u0131zca standart iki gama fotonu \u00fcretip \u00fcretmedi\u011fini de\u011fil, e\u011fer par\u00e7ac\u0131klar\u0131n i\u00e7inde \u201cbilgi\u201d adl\u0131 ek bir fiziksel bile\u015fen varsa bunun silinmesi i\u00e7in gereken ekstra enerjiyi de a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131p \u00e7\u0131karmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7meyi ama\u00e7l\u0131yor.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bu t\u00fcr anormal bir enerji izi tespit edilirse, t\u0131pk\u0131 bir bilgisayarda veri silindi\u011finde enerji harcanmas\u0131 gibi, evrenin de dijital bir sistem olarak i\u015fledi\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc bir i\u015faret say\u0131labilir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<h3><strong>DENEY F\u0130KR\u0130 YEN\u0130 DE\u011e\u0130L<\/strong><\/h3>\n<h3>\u00a0<\/h3>\n<p>Sim\u00fclasyon fikri modern teknolojiyle do\u011fmu\u015f de\u011fil. Platon\u2019un \u201cma\u011fara alegorisi\u201d, insanlar\u0131n yaln\u0131zca ger\u00e7e\u011fin yans\u0131malar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir sahte d\u00fcnya tasviriyle bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin ilk \u00f6rneklerinden biri.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Modern \u00e7a\u011fda ise filozof Nick Bostrom, 2003\u2019te yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u00fcnl\u00fc makalesinde, \u201cinsanl\u0131\u011f\u0131n teknolojik olarak geli\u015fmi\u015f bir uygarl\u0131k taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015f bir sim\u00fclasyonda ya\u015fama ihtimalinin y\u00fcksek oldu\u011funu\u201d savunmu\u015ftu. Elon Musk gibi bir\u00e7ok teknoloji fig\u00fcr\u00fc de bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc destekliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<h3><strong>B\u0130L\u0130M D\u00dcNYASI \u0130K\u0130YE B\u00d6L\u00dcNM\u00dc\u015e DURUMDA<\/strong><\/h3>\n<h3>\u00a0<\/h3>\n<p>Sim\u00fclasyon fikri herkes taraf\u0131ndan kabul g\u00f6rm\u00fcyor. \u0130talya\u2019n\u0131n Bologna \u00dcniversitesi\u2019nden astrofizik\u00e7i Franco Vazza, yak\u0131n zamanda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada \u201cevrenin bu kadar ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ve tutarl\u0131 bir bi\u00e7imde sim\u00fcle edilmesinin neredeyse imkans\u0131z oldu\u011funu\u201d belirtti. Vazza\u2019ya g\u00f6re, sim\u00fclasyon iddialar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu teknoloji sekt\u00f6r\u00fcnden geliyor ve bu ki\u015filerin \u201cger\u00e7ek kadar zengin bir sanal d\u00fcnya yarat\u0131labilece\u011fi\u201d inanc\u0131n\u0131 yaymakta \u00e7\u0131kar\u0131 olabilir.<\/p>\n<\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\/alman-bilim-insani-simulasyonda-yasayip-yasamadigimizi-kanitlayabilirim-1702500\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fczy\u0131llard\u0131r akl\u0131n\u0131 kurcalayan bir soru var: Ger\u00e7ekli\u011fimiz bir sim\u00fclasyon olabilir mi? Bu fikir antik Yunan\u2019dan modern fizi\u011fe kadar pek \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc b\u00fcy\u00fcledi. \u015eimdi baz\u0131 fizik\u00e7iler, bunun do\u011fru olabilece\u011fine dair ipu\u00e7lar\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerini ve bu hipotezi test edebilecek bir deney tasarlad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. \u00a0 \u201cEVREN DEV B\u0130R B\u0130LG\u0130SAYAR G\u0130B\u0130 \u0130\u015eL\u0130YOR OLAB\u0130L\u0130R\u201d \u00a0 \u0130ngiltere\u2019deki Portsmouth \u00dcniversitesi\u2019nden fizik\u00e7i Melvin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":36429,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-36664","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/06117aff-dd1c-4ff5-8609-c0206aa663c9.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36664"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36664\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36664"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36664"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}