{"id":36468,"date":"2025-11-19T19:17:02","date_gmt":"2025-11-19T16:17:02","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/11\/19\/33-milyar-yillik-kayalarda-kadim-yasamin-izleri-bulundu\/"},"modified":"2025-11-19T19:17:02","modified_gmt":"2025-11-19T16:17:02","slug":"33-milyar-yillik-kayalarda-kadim-yasamin-izleri-bulundu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/11\/19\/33-milyar-yillik-kayalarda-kadim-yasamin-izleri-bulundu\/","title":{"rendered":"3,3 milyar y\u0131ll\u0131k kayalarda kadim ya\u015fam\u0131n izleri bulundu"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p>3,3 milyar y\u0131ldan daha eski kayalarda bulunan kimyasal izler, oksijen \u00fcreten fotosentezin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenden yakla\u015f\u0131k 1 milyar y\u0131l \u00f6nce ba\u015flam\u0131\u015f olabilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Carnegie <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/haberleri\/bilim\" class=\"text-light-blue hover:underline\" target=\"_blank\" rel=\"\">Bilim<\/a> Enstit\u00fcs\u00fc liderli\u011findeki uluslararas\u0131 ara\u015ft\u0131rma ekibinin bulgular\u0131, Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yay\u0131mland\u0131. Ekip, kaybolmu\u015f biyomolek\u00fcllerin yerine geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 kimyasal par\u00e7alanma \u00f6r\u00fcnt\u00fclerini yapay zeka ile analiz ederek, ya\u015fam\u0131n izlerini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>TESP\u0130T ETMEK NEDEN ZOR?<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>D\u00fcnya\u2019n\u0131n ilk d\u00f6nemleri, kolayca fosille\u015fmeyen mikrobiyal \u00f6rt\u00fcler ve basit h\u00fccrelerle doluydu. Bu organizmalar zamanla g\u00f6m\u00fcld\u00fc, \u0131s\u0131nd\u0131, ezildi ve kayalar i\u00e7inde par\u00e7aland\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7ler, milyarlarca y\u0131l \u00f6nceki biyolojik izlerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yok etti.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Bu nedenle bilim insanlar\u0131, \u015fimdiye kadar 1,7 milyar y\u0131ldan daha eski kayalarda g\u00fcvenilir molek\u00fcler ya\u015fam izlerini bulam\u0131yordu. Fotosentezin ne zaman ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck biyolojik d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131 da bu y\u00fczden tam olarak bilinemiyordu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ancak yeni ara\u015ft\u0131rma, ilk ya\u015fam\u0131n izlerinin molek\u00fclleri kaybolsa bile kimyasal \u201ckal\u0131nt\u0131 desenlerinin\u201d varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ele verdi\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>K\u0130MYASAL \u0130PU\u00c7LARINI OKUDU<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ekip, antik kayalardaki organik ve inorganik bile\u015fenleri molek\u00fcler par\u00e7alara ay\u0131rarak desenlerini \u00e7\u0131kard\u0131. Daha sonra yapay zeka modeli, 400\u2019den fazla \u00f6rnek \u00fczerinde e\u011fitildi. Bu \u00f6rnekler aras\u0131nda modern bitki ve hayvanlar, mikrobiyal \u00f6rt\u00fcler, bir milyar y\u0131ll\u0131k yosun fosilleri ve hatta meteoritler bile yer ald\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Bu e\u011fitim sayesinde sistem, biyolojik ve biyolojik olmayan kimyasal izleri y\u00fczde 90\u2019\u0131n \u00fczerinde do\u011frulukla ay\u0131rt edebildi. Ayr\u0131ca en az 2,5 milyar y\u0131ll\u0131k kayalarda fotosentez sinyalleri tespit edildi. Bu bulgular, fotosentezin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 y\u00fcz milyonlarca y\u0131l geriye \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>D\u00dcNYA DI\u015eI YA\u015eAM ARAYI\u015eINDA YEN\u0130 Y\u00d6NTEM<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Bu y\u00f6ntem sadece D\u00fcnya\u2019n\u0131n ge\u00e7mi\u015fini anlamay\u0131 de\u011fil, ba\u015fka gezegenlerdeki olas\u0131 ya\u015fam izlerini ara\u015ft\u0131rmay\u0131 da de\u011fi\u015ftirebilir. Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re bu teknik Mars\u2019tan ya da di\u011fer g\u00f6k cisimlerinden getirilecek \u00f6rneklere de uygulanabilir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\/33-milyar-yillik-kayalarda-kadim-yasamin-izleri-bulundu-1697961\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>3,3 milyar y\u0131ldan daha eski kayalarda bulunan kimyasal izler, oksijen \u00fcreten fotosentezin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenden yakla\u015f\u0131k 1 milyar y\u0131l \u00f6nce ba\u015flam\u0131\u015f olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. \u00a0 Carnegie Bilim Enstit\u00fcs\u00fc liderli\u011findeki uluslararas\u0131 ara\u015ft\u0131rma ekibinin bulgular\u0131, Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yay\u0131mland\u0131. Ekip, kaybolmu\u015f biyomolek\u00fcllerin yerine geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 kimyasal par\u00e7alanma \u00f6r\u00fcnt\u00fclerini yapay zeka ile analiz ederek, ya\u015fam\u0131n izlerini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":36469,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-36468","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Low-Res_Macroalgae-261700.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36468","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36468"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36468\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}