{"id":36327,"date":"2025-11-07T19:37:26","date_gmt":"2025-11-07T16:37:26","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/11\/07\/kanadali-profesor-uzaylilar-aya-hediye-birakmis-olabilir\/"},"modified":"2025-11-07T19:37:26","modified_gmt":"2025-11-07T16:37:26","slug":"kanadali-profesor-uzaylilar-aya-hediye-birakmis-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/11\/07\/kanadali-profesor-uzaylilar-aya-hediye-birakmis-olabilir\/","title":{"rendered":"Kanadal\u0131 profes\u00f6r: \u201cUzayl\u0131lar Ay\u2019a hediye b\u0131rakm\u0131\u015f olabilir\u201d"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<br \/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.ntv.com.tr\/images\/WhatsAppImage2025-11-07at18.50.42-491642.jpeg?width=930&amp;format=webp\" class=\"type:primaryImage\" alt=\"Kanadal\u0131 profes\u00f6r: \u201cUzayl\u0131lar Ay\u2019a hediye b\u0131rakm\u0131\u015f olabilir\u201d\" \/><\/p>\n<p>Carleton \u00dcniversitesi&#8217;nden Prof. Alex Ellery, yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 yeni bir ara\u015ft\u0131rmada uzayl\u0131lara ait olas\u0131 ara\u00e7lar\u0131n G\u00fcne\u015f Sistemi\u2019ni ziyaret etmi\u015f olabilece\u011fini savundu.<\/p>\n<p>1949 y\u0131l\u0131nda \u00fcnl\u00fc matematik\u00e7i ve fizik\u00e7i John von Neumann, Illinois \u00dcniversitesi\u2019nde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalarda \u201cevrensel in\u015fa edici (universal constructor)\u201d kavram\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015ft\u0131. Von Neumann\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yay\u0131mlanan Theory of Self-Reproducing Automata (1966) adl\u0131 eser, bu fikri detayland\u0131rarak \u201ckendini kopyalayabilen makineler\u201d fikrini bilim d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu fikir, y\u0131llar sonra D\u00fcnya D\u0131\u015f\u0131 Zeka Aray\u0131\u015f\u0131 (SETI) ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda yeni bir anlam kazand\u0131. Bilim insanlar\u0131, geli\u015fmi\u015f uygarl\u0131klar\u0131n kendi kendini \u00e7o\u011faltabilen robot sondalarla galaksiyi ke\u015ffedebilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Teorik modellere g\u00f6re, b\u00f6yle sondalar tek bir gezegenden yola \u00e7\u0131ksa bile birka\u00e7 milyon y\u0131l i\u00e7inde t\u00fcm galaksiyi dola\u015fabilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u201cBAZILARI HALA BURADA OLAB\u0130L\u0130R\u201d<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kanada\u2019daki Carleton \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Alex Ellery, yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 yeni bir ara\u015ft\u0131rmada bu t\u00fcr sondalar\u0131n G\u00fcne\u015f Sistemi\u2019ni \u00e7oktan ziyaret etmi\u015f olabilece\u011fini ve baz\u0131lar\u0131n\u0131n h\u00e2l\u00e2 burada faaliyet g\u00f6stermesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ellery, makalesinde gelecekteki SETI ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n uzayda bu t\u00fcr ara\u00e7lar\u0131n b\u0131rakabilece\u011fi teknolojik izleri (technosignature) tespit etmeye odaklanmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mekanik ve Havac\u0131l\u0131k M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde g\u00f6rev yapan Ellery, ayn\u0131 zamanda Kendini Kopyalayan Sistemler Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (CESER) \u00fcyesi. Daha \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, 3D yaz\u0131c\u0131 teknolojisi, robotik ve kendi kendini \u00fcretme kabiliyetlerinin birle\u015fimiyle insanlar\u0131n da Von Neumann tipi uzay sondalar\u0131n\u0131 beklenenden daha erken in\u015fa edebilece\u011fini g\u00f6stermi\u015fti.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ellery, yeni makalesinde bu sondalar\u0131n neden var olabilece\u011fini, Fermi Paradoksu ile ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 ve nas\u0131l davranacaklar\u0131n\u0131 analiz ediyor. Ona g\u00f6re, geli\u015fmi\u015f uygarl\u0131klar\u0131n bu t\u00fcr ara\u00e7lar geli\u015ftirmesinin temel motivasyonu hayatta kalmak.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bir uygarl\u0131k, y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n \u00f6mr\u00fc sona ermeden, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir medeniyet taraf\u0131ndan yok edilmeden ya da kendi teknolojisinin yol a\u00e7abilece\u011fi felaketlerden ka\u00e7mak i\u00e7in kendi kendini kopyalayan sondalar g\u00f6nderebilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.universetoday.com\/articles\/self-replicating-probes-could-be-operating-right-now-in-the-solar-system-heres-how-we-could-look-for\">Universe Today<\/a>\u2019e konu\u015fan Ellery bu konuda \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cUzayl\u0131 sondalar, bulunduklar\u0131 y\u0131ld\u0131z\u0131n \u00f6mr\u00fc, gezegenlerindeki jeolojik hareketlilik ya da askeri tehditler gibi nedenlerle hayatta kalma g\u00fcd\u00fcs\u00fcyle hareket eder. Bilimsel meraktan ziyade, ke\u015fif d\u00fcrt\u00fcs\u00fc genellikle kaynak aray\u0131\u015f\u0131 ya da tehlikeden ka\u00e7\u0131\u015fla ilgilidir.\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>ALTI ADIMDA GALAKT\u0130K KE\u015e\u0130F<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ellery, bu sondalar\u0131n izleyece\u011fi olas\u0131 ad\u0131mlar\u0131 alt\u0131 a\u015famada \u00f6zetliyor:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Asteroitler ve uydulardan hammadde \u00e7\u0131karma.<\/li>\n<li>Bu kaynaklarla yeni ke\u015fif ara\u00e7lar\u0131 \u00fcretme.<\/li>\n<li>Zengin b\u00f6lgelerde \u00fcsler kurma.<\/li>\n<li>Kendi kopyalar\u0131n\u0131 \u00fcretme.<\/li>\n<li>Sistemin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ke\u015ffini y\u00fcr\u00fctme.<\/li>\n<li>Olas\u0131 g\u00f6revleri yerine getirme.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>AY\u2019DA B\u0130ZLER \u0130\u00c7\u0130N B\u0130R \u201cHED\u0130YE\u201d M\u0130 VAR?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ellery\u2019ye g\u00f6re bu izleri bulmak i\u00e7in Ay en uygun yer. \u00c7\u00fcnk\u00fc sondalar, \u00fcretim \u00fcss\u00fc kurmak i\u00e7in Ay\u2019\u0131n metal a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin yap\u0131s\u0131ndan yararlanm\u0131\u015f olabilir. Ayr\u0131ca n\u00fckleer reakt\u00f6rlerle \u00e7al\u0131\u015fan bu sistemlerin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 uranyum, toryum ve baryum izotop oranlar\u0131 tespit edilebilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu hipotez, NASA ve di\u011fer uzay ajanslar\u0131n\u0131n Ay\u2019da kal\u0131c\u0131 \u00fcsler kurma planlar\u0131yla da \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor. Ay y\u00fczeyindeki izotop anomalileri veya manyetik sapmalar, olas\u0131 eski teknolojik faaliyetlerin izlerini g\u00f6sterebilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ellery, \u201cE\u011fer ger\u00e7ekten ziyaret edildiysek, Ay\u2019\u0131n asteroit k\u00f6kenli madenleri aras\u0131nda bize b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir \u2018evrensel in\u015fa makinesi\u2019 bulabiliriz\u201d diyerek \u00e7arp\u0131c\u0131 bir olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 dile getiriyor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ellery\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, hakem onay\u0131 bekleyen bilimsel makalelerin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 <a href=\"https:\/\/arxiv.org\/pdf\/2510.00082\">arXiv<\/a> sitesinde eri\u015fime a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\/kanadali-profesor-uzaylilar-aya-hediye-birakmis-olabilir-1694667\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Carleton \u00dcniversitesi&#8217;nden Prof. Alex Ellery, yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 yeni bir ara\u015ft\u0131rmada uzayl\u0131lara ait olas\u0131 ara\u00e7lar\u0131n G\u00fcne\u015f Sistemi\u2019ni ziyaret etmi\u015f olabilece\u011fini savundu. 1949 y\u0131l\u0131nda \u00fcnl\u00fc matematik\u00e7i ve fizik\u00e7i John von Neumann, Illinois \u00dcniversitesi\u2019nde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalarda \u201cevrensel in\u015fa edici (universal constructor)\u201d kavram\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015ft\u0131. Von Neumann\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yay\u0131mlanan Theory of Self-Reproducing Automata (1966) adl\u0131 eser, bu fikri detayland\u0131rarak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":36328,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-36327","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/WhatsAppImage2025-11-07at18.50.42-491642.jpeg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36327"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36327\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}