{"id":36239,"date":"2025-10-31T23:17:57","date_gmt":"2025-10-31T20:17:57","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/10\/31\/fizikcilerden-sira-disi-calisma-evren-bir-simulasyon-olamaz\/"},"modified":"2025-10-31T23:17:57","modified_gmt":"2025-10-31T20:17:57","slug":"fizikcilerden-sira-disi-calisma-evren-bir-simulasyon-olamaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/10\/31\/fizikcilerden-sira-disi-calisma-evren-bir-simulasyon-olamaz\/","title":{"rendered":"Fizik\u00e7ilerden s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma: Evren bir sim\u00fclasyon olamaz"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p>British Columbia \u00dcniversitesi\u2019nden Mir Faizal liderli\u011findeki ekibe g\u00f6re evren bir bilgisayar sim\u00fclasyonu olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir sim\u00fclasyonun temelinde mutlaka algoritmik, yani hesaplanabilir s\u00fcre\u00e7ler bulunmak zorunda. Faizal, \u201cFiziksel ger\u00e7ekli\u011fin t\u00fcm y\u00f6nlerini hesaplama teorileriyle tan\u0131mlamak imkans\u0131z. Evren, algoritmalar\u0131n \u00f6tesinde, \u2018hesaplanamaz\u2019 bir anlay\u0131\u015f gerektiriyor\u201d dedi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma, genel g\u00f6relilik ile kuantum mekani\u011fini birle\u015ftirecek bir \u201cKuantum K\u00fctle\u00e7ekimi Teorisi\u201d aray\u0131\u015f\u0131na da yeni bir y\u00f6n getiriyor. Ekip, sicim teorisi ve d\u00f6ng\u00fcsel kuantum k\u00fctle\u00e7ekimi gibi pop\u00fcler yakla\u015f\u0131mlar\u0131n bu bo\u015flu\u011fu dolduramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma, \u00fcnl\u00fc matematik\u00e7iler Kurt G\u00f6del, Alfred Tarski ve Gregory Chaitin\u2019in teoremlerine dayan\u0131yor. Bu teoremler, herhangi bir matematiksel sistemin kendi i\u00e7inde hem eksiksiz hem de tutarl\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131. Fizik\u00e7iler, ayn\u0131 mant\u0131\u011f\u0131n Evren i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu, dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7ekli\u011fin tamamen \u201chesaplanabilir\u201d olamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<h3><strong>&#8220;GER\u00c7E\u011e\u0130 BEL\u0130RLEYECEK B\u0130R \u00dcST KATMAN&#8221;<\/strong><\/h3>\n<p>Sonu\u00e7 olarak ekip, fizik yasalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in algoritmik d\u00fczeyin \u00f6tesinde bir \u201cMeta Her \u015eeyin Teorisi (MToE)\u201d gerekti\u011fini savunuyor. Bu teori, matematiksel sistemlerin d\u0131\u015f\u0131ndan \u201cger\u00e7ek\u201di belirleyebilecek bir \u00fcst katman \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>Faizal\u2019a g\u00f6re bu ayn\u0131 zamanda sim\u00fclasyon teorisini de \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcyor:<\/p>\n<p>\u201cHer sim\u00fclasyon programlanm\u0131\u015f, yani algoritmik olmak zorundad\u0131r. Fakat ger\u00e7ekli\u011fin temelinde algoritmik olmayan bir yap\u0131 varsa, Evren bir sim\u00fclasyon de\u011fildir ve asla olamaz.\u201d<\/p>\n<\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\/fizikcilerden-sira-disi-calisma-evren-bir-simulasyon-olamaz,AcsVaxGKrkyJKWK2SFOqNQ\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>British Columbia \u00dcniversitesi\u2019nden Mir Faizal liderli\u011findeki ekibe g\u00f6re evren bir bilgisayar sim\u00fclasyonu olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir sim\u00fclasyonun temelinde mutlaka algoritmik, yani hesaplanabilir s\u00fcre\u00e7ler bulunmak zorunda. Faizal, \u201cFiziksel ger\u00e7ekli\u011fin t\u00fcm y\u00f6nlerini hesaplama teorileriyle tan\u0131mlamak imkans\u0131z. Evren, algoritmalar\u0131n \u00f6tesinde, \u2018hesaplanamaz\u2019 bir anlay\u0131\u015f gerektiriyor\u201d dedi. Ara\u015ft\u0131rma, genel g\u00f6relilik ile kuantum mekani\u011fini birle\u015ftirecek bir \u201cKuantum K\u00fctle\u00e7ekimi Teorisi\u201d aray\u0131\u015f\u0131na da yeni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":33614,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-36239","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/dW-d4rwGZkeLMAY9WT0CDw.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36239"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36239\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}