\n<\/p>\n
Bilim insanlar\u0131 kuantum bilgisayar olarak tan\u0131mlanan cihazlar\u0131n ger\u00e7ekten \u201ckuantum\u201d olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlaman\u0131n bir yolunu buldu.<\/p>\n
22 Nisan 2025\u2019te Physical Review X dergisinde yay\u0131mlanan \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmada, bir bilgisayar\u0131n hesaplama g\u00fcc\u00fcn\u00fcn klasik fizik yasalar\u0131yla m\u0131 yoksa kuantum mekani\u011fiyle mi a\u00e7\u0131klanabilece\u011fini ortaya koyan deneysel bir y\u00f6ntem a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu y\u00f6nteme esprili bir \u015fekilde \u201ckuantum yalan makinesi\u201d ad\u0131n\u0131 veriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc sistem, yaln\u0131zca kuantum fizi\u011fiyle m\u00fcmk\u00fcn olan i\u015flemleri tespit edebiliyor ve klasik fizik tabanl\u0131 sim\u00fclasyonlar\u0131 \u201cyakalayabiliyor.\u201d<\/p>\n
Ekip, \u201cbal pete\u011fi\u201d yap\u0131s\u0131nda programlanabilir 73 kubitlik bir kuantum i\u015flemci tasarlad\u0131.<\/p>\n
Bilim insanlar\u0131 i\u015flemciden, klasik fizi\u011fin asla ula\u015famayaca\u011f\u0131 kadar d\u00fc\u015f\u00fck bir enerji seviyesine inmesini istedi. Bu \u201cnegatif enerji durumu\u201d, sadece kuantum dolan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sayesinde m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak bilgisayar\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 enerji, klasik fizi\u011fin izin verdi\u011fi en d\u00fc\u015f\u00fck seviyenin 48 standart sapma alt\u0131na indi. Bu, sistemin ger\u00e7ekten kuantum fizi\u011fiyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n kesin kan\u0131t\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n
Kuantum bilgisayarlar, klasik bilgisayarlar\u0131n 1 ve 0 bitleri yerine \u201ck\u00fcbit\u201d ad\u0131 verilen ve ayn\u0131 anda hem 1 hem 0 olabilen birimler kullan\u0131yor. Bu sayede bir\u00e7ok i\u015flemi ve hesaplamay\u0131 ayn\u0131 anda yapabiliyor.<\/p>\n
Ayr\u0131ca \u201ckuantum dolan\u0131kl\u0131k\u201d ad\u0131 verilen olgu sayesinde bir k\u00fcbitteki de\u011fi\u015fim, fiziksel olarak uzakta olan ba\u015fka bir k\u00fcbiti an\u0131nda etkileyebiliyor.<\/p>\n
Fizik\u00e7i John Bell\u2019in geli\u015ftirdi\u011fi Bell testi, bu dolan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ekten klasik fizi\u011fi a\u015f\u0131p a\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcyor. Yeni \u00e7al\u0131\u015fma, bu testin prensiplerini alarak kuantum bilgisayar d\u00fczeyine ta\u015f\u0131may\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, 24 k\u00fcbitlik gruplar halinde bu dolan\u0131kl\u0131klar\u0131 do\u011frulad\u0131. Bu, \u015fimdiye kadar ayn\u0131 anda do\u011frulanan en y\u00fcksek k\u00fcbit say\u0131s\u0131 oldu.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde klasik s\u00fcper bilgisayarlar bile belirli s\u0131n\u0131rlara kadar kuantum sistemlerini taklit edebiliyor. Bu y\u00fczden \u201cger\u00e7ekten kuantum mu, yoksa iyi bir kopya m\u0131?\u201d sorusu uzun s\u00fcredir tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n
Yeni y\u00f6ntem bu tart\u0131\u015fmaya son noktay\u0131 koyabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar art\u0131k bir kuantum sisteminin ger\u00e7ekten klasik fizi\u011fi a\u015f\u0131p a\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 matematiksel olarak kan\u0131tlayabiliyor.<\/p>\n<\/div>\n