{"id":35828,"date":"2025-10-08T21:02:20","date_gmt":"2025-10-08T18:02:20","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/10\/08\/james-webb-teleskobu-patlamanin-esigindeki-super-devi-gozlemledi-yillar-suren-gizem-cozuluyor\/"},"modified":"2025-10-08T21:02:20","modified_gmt":"2025-10-08T18:02:20","slug":"james-webb-teleskobu-patlamanin-esigindeki-super-devi-gozlemledi-yillar-suren-gizem-cozuluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/10\/08\/james-webb-teleskobu-patlamanin-esigindeki-super-devi-gozlemledi-yillar-suren-gizem-cozuluyor\/","title":{"rendered":"James Webb Teleskobu patlaman\u0131n e\u015fi\u011findeki s\u00fcper devi g\u00f6zlemledi: Y\u0131llar s\u00fcren gizem \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p>ABD\u2019deki Northwestern \u00dcniversitesi \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki ara\u015ft\u0131rma ekibi, \u201cSN 2025pht\u201d adl\u0131 s\u00fcpernovan\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 tespit ederek patlayan y\u0131ld\u0131z\u0131n toz bulutlar\u0131yla \u00e7evrili dev bir k\u0131rm\u0131z\u0131 s\u00fcper dev oldu\u011funu do\u011frulad\u0131. Bulgular, 8 Ekim\u2019de The Astrophysical Journal Letters dergisinde yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p><strong>TOZ BULUTLARININ ARDINDAK\u0130 DEVLER<\/strong><\/p>\n<p>JWST\u2019nin k\u0131z\u0131l\u00f6tesi g\u00f6zlemleri, y\u0131ld\u0131z\u0131n patlamadan \u00f6nceki halini ortaya koydu. Hubble teleskobunun g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u0131\u015f\u0131k verileriyle birle\u015ftirilen bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, y\u0131ld\u0131z\u0131n g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclemeyecek kadar yo\u011fun bir toz tabakas\u0131yla kapl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmay\u0131 y\u00f6neten astrofizik\u00e7i Charlie Kilpatrick, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cOnlarca y\u0131ld\u0131r k\u0131rm\u0131z\u0131 s\u00fcper devlerin nas\u0131l patlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u015eimdi, JWST sayesinde bu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ger\u00e7ek do\u011fas\u0131n\u0131 ve \u00e7evrelerini ilk kez net bi\u00e7imde g\u00f6rebiliyoruz.\u201d<\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131z\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, bulundu\u011fu NGC 1637 adl\u0131 galaksiden \u2014D\u00fcnya\u2019dan yakla\u015f\u0131k 40 milyon \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131ktan\u2014 geliyor. Bu k\u0131rm\u0131z\u0131 s\u00fcper dev, G\u00fcne\u015f\u2019ten yakla\u015f\u0131k 100 bin kat parlak olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00e7evresindeki toz nedeniyle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u0131\u015f\u0131kta 100 kat daha s\u00f6n\u00fck g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n<p><strong>&#8220;EN KIRMIZI, EN TOZLU S\u00dcPER DEV&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rman\u0131n yazarlar\u0131ndan Aswin Suresh, y\u0131ld\u0131z\u0131 \u201c\u015fimdiye kadar patlarken g\u00f6zlemlenmi\u015f en k\u0131rm\u0131z\u0131 ve en tozlu k\u0131rm\u0131z\u0131 s\u00fcper dev\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131.<\/p>\n<p>Evrimlerinin son evresinde olan k\u0131rm\u0131z\u0131 s\u00fcper devler, \u00e7ekirdekleri \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcnde Tip II s\u00fcpernova olarak patlar ve geride bir n\u00f6tron y\u0131ld\u0131z\u0131 ya da kara delik b\u0131rak\u0131rlar. En bilinen \u00f6rneklerinden biri, Orion tak\u0131my\u0131ld\u0131z\u0131ndaki Betelgeuse y\u0131ld\u0131z\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>KAYIP YILDIZLARIN G\u0130ZEM\u0130 \u00c7\u00d6Z\u00dcL\u00dcYOR<\/strong><\/p>\n<p>Yeni g\u00f6zlemler, bir\u00e7ok dev y\u0131ld\u0131z\u0131n neden patlamadan \u00f6nce tespit edilemedi\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131yor: Bu y\u0131ld\u0131zlar kal\u0131n toz bulutlar\u0131yla \u00f6rt\u00fcl\u00fc olduklar\u0131ndan g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u0131\u015f\u0131kta alg\u0131lanam\u0131yor. JWST\u2019nin k\u0131z\u0131l\u00f6tesi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc sayesinde bu \u201cgizli \u00f6l\u00fcmler\u201d art\u0131k a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kabiliyor.<\/p>\n<p>Kilpatrick, \u201cBu bulgu, b\u00fcy\u00fck k\u00fctleli s\u00fcper devlerin asl\u0131nda patlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ama \u00e7o\u011funun toz nedeniyle sakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tl\u0131yor\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><strong>TOZUN K\u0130MYASI DA S\u00dcRPR\u0130Z OLDU<\/strong><\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131z\u0131n \u00e7evresindeki tozun bile\u015fimi de dikkat \u00e7ekiciydi. Normalde bu t\u00fcr y\u0131ld\u0131zlarda oksijen a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin silikat tozu g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, SN 2025pht\u2019in \u00e7evresindeki toz karbon a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin \u00e7\u0131kt\u0131. Bu da y\u0131ld\u0131z\u0131n son y\u0131llar\u0131nda i\u00e7 katmanlar\u0131ndan karbonun y\u00fczeye ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p><strong>YEN\u0130 B\u0130R D\u00d6NEM BA\u015eLIYOR<\/strong><\/p>\n<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fma, JWST\u2019nin bir s\u00fcpernovan\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 ilk kez do\u011frudan tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma olarak tarihe ge\u00e7ti. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u015fimdi benzer tozlu s\u00fcper devleri bulmak i\u00e7in yeni g\u00f6zlemler planl\u0131yor.<\/p>\n<p>Yak\u0131nda f\u0131rlat\u0131lacak Nancy Grace Roman <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/uzay\" target=\"_blank\" rel=\"tag\">Uzay<\/a> Teleskobu da bu t\u00fcr y\u0131ld\u0131zlar\u0131 patlamadan \u00f6nce tespit etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131racak.<\/p>\n<\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\/james-webb-teleskobu-patlamanin-esigindeki-super-devi-gozlemledi-yillar-suren-gizem-cozuluyor,QMNSJJuLmUKatFxJX7Q9Uw\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD\u2019deki Northwestern \u00dcniversitesi \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki ara\u015ft\u0131rma ekibi, \u201cSN 2025pht\u201d adl\u0131 s\u00fcpernovan\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 tespit ederek patlayan y\u0131ld\u0131z\u0131n toz bulutlar\u0131yla \u00e7evrili dev bir k\u0131rm\u0131z\u0131 s\u00fcper dev oldu\u011funu do\u011frulad\u0131. Bulgular, 8 Ekim\u2019de The Astrophysical Journal Letters dergisinde yay\u0131mland\u0131. TOZ BULUTLARININ ARDINDAK\u0130 DEVLER JWST\u2019nin k\u0131z\u0131l\u00f6tesi g\u00f6zlemleri, y\u0131ld\u0131z\u0131n patlamadan \u00f6nceki halini ortaya koydu. Hubble teleskobunun g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u0131\u015f\u0131k verileriyle birle\u015ftirilen bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":35829,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-35828","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/xs4i2U7DrUat-EpB3coJkg.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35828"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35828\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}