{"id":33590,"date":"2025-08-12T14:59:11","date_gmt":"2025-08-12T11:59:11","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/08\/12\/ilk-yapay-dil-gelistirildi-son-dakika-teknoloji-haberleri\/"},"modified":"2025-08-12T14:59:11","modified_gmt":"2025-08-12T11:59:11","slug":"ilk-yapay-dil-gelistirildi-son-dakika-teknoloji-haberleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/08\/12\/ilk-yapay-dil-gelistirildi-son-dakika-teknoloji-haberleri\/","title":{"rendered":"\u0130lk “yapay dil” geli\u015ftirildi – Son Dakika Teknoloji Haberleri"},"content":{"rendered":"


\n<\/p>\n

\n

Bilim insanlar\u0131, tamamen s\u0131v\u0131 ortamda \u00e7al\u0131\u015fabilen ve tatlar\u0131 alg\u0131lay\u0131p tan\u0131mlayabilen ilk yapay dili geli\u015ftirdi.<\/p>\n

\u0130nsan dilindeki tat<\/a> tomurcuklar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma prensibini taklit eden bu teknoloji, hem g\u0131da<\/a> g\u00fcvenli\u011finde hem de kimyasal analiz yoluyla hastal\u0131klar\u0131n erken te\u015fhisinde kullan\u0131labilecek potansiyele sahip.<\/p>\n

Bilim insanlar\u0131, sistemin laboratuvar ekipmanlar\u0131na entegre edilerek s\u0131v\u0131 numunelerin kimyasal analizinde kullan\u0131labilece\u011fini; ayr\u0131ca beynin \u00f6\u011frenme s\u00fcrecini taklit eden \u201cn\u00f6romorfik bili\u015fim\u201d alan\u0131nda \u00f6nemli bir ad\u0131m oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n

MUC\u0130ZE MALZEME GRAFEN<\/strong><\/p>\n

Yapay dil, karbonun ultra ince tabakalar\u0131ndan olu\u015fan grafen oksit zarlarla \u00fcretildi. Bu zarlar, tatlar\u0131n iyonlar\u0131n\u0131 filtreleyerek alg\u0131l\u0131yor ve haf\u0131zas\u0131nda tutabiliyor.<\/p>\n

Denemelerde cihaz, d\u00f6rt temel tad\u0131 (tatl\u0131, ek\u015fi, tuzlu ve ac\u0131) y\u00fczde 72,5 ile y\u00fczde 87,5 aras\u0131nda do\u011frulukla ay\u0131rt etti. Kahve ve gazl\u0131 i\u00e7ecek gibi karma\u015f\u0131k tat profillerinde ise bu oran y\u00fczde 96\u2019ya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma, tat alg\u0131lama ve bilgi i\u015fleme yetene\u011finin\u00a0tek bir s\u0131v\u0131 sistem i\u00e7inde ilk kez birle\u015ftirilmesi anlam\u0131na geliyor. \u00c7in Ulusal Nanobilim ve Teknoloji<\/a> Merkezi\u2019nden kimya profes\u00f6r\u00fc Yong Yan, \u201cCihazlar\u0131m\u0131z s\u0131v\u0131 i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fabiliyor, \u00e7evresini alg\u0131lay\u0131p bilgiyi i\u015fleyebiliyor. T\u0131pk\u0131 sinir sistemimiz gibi\u201d dedi.<\/p>\n

\u00d6nceki yapay tat sistemleri, alg\u0131lanan bilgiyi d\u0131\u015f bilgisayarlarda i\u015flerken bu yeni sistem, hem alg\u0131lama hem de verilerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n i\u015flenmesini s\u0131v\u0131 i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftiriyor.<\/p>\n

Grafen oksit zarlar sayesinde iyonlar\u0131n hareketi 500 kat yava\u015flat\u0131larak cihaz\u0131n \u201chaf\u0131zas\u0131\u201d yakla\u015f\u0131k 140 saniye s\u00fcrebiliyor. Bu sayede cihaz, her yeni deneyimle tatlar\u0131 ay\u0131rt etmede daha ba\u015far\u0131l\u0131 h\u00e2le geliyor.<\/p>\n

Yan\u2019a g\u00f6re sistem, kahve,\u00a0gazl\u0131 i\u00e7ecek ve kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00fcvenilir \u015fekilde ay\u0131rt edebiliyor; performans\u0131, geleneksel bilgisayar tabanl\u0131 sinir a\u011flar\u0131yla yar\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

KULLANIM ALANLARI NELER?<\/strong><\/p>\n

Teknoloji, tat analizi yoluyla hastal\u0131klar\u0131n erken te\u015fhisine, ila\u00e7 etkilerinin belirlenmesine, tat alma duyusunu kaybeden hastalara yard\u0131mc\u0131 olmaya ve i\u00e7ecek \u00fcretiminde kalite kontrol ile g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi testlerine katk\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca su kaynaklar\u0131n\u0131n tat profilleri \u00fczerinden \u00e7evresel g\u00f6zleme olanak tan\u0131yabilir.<\/p>\n

Ancak sistem\u00a0hen\u00fcz pratik kullan\u0131ma uygun de\u011fil. Yong, cihaz\u0131n boyutunu k\u00fc\u00e7\u00fcltmek, alg\u0131lama hassasiyetini art\u0131rmak ve enerji t\u00fcketimini\u00a0azaltmak gerekti\u011fini belirtiyor.<\/p>\n

Bilim insan\u0131 yine de\u00a0gelecek\u00a010 y\u0131l i\u00e7inde bu teknolojinin sa\u011fl\u0131k, robotik ve \u00e7evre alanlar\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc yenilikler getirebilece\u011fine inan\u0131yor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma, 15 Temmuz\u2019da hakemli bilimsel dergi PNAS’ta yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n<\/div>\n


\n
<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bilim insanlar\u0131, tamamen s\u0131v\u0131 ortamda \u00e7al\u0131\u015fabilen ve tatlar\u0131 alg\u0131lay\u0131p tan\u0131mlayabilen ilk yapay dili geli\u015ftirdi. \u0130nsan dilindeki tat tomurcuklar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma prensibini taklit eden bu teknoloji, hem g\u0131da g\u00fcvenli\u011finde hem de kimyasal analiz yoluyla hastal\u0131klar\u0131n erken te\u015fhisinde kullan\u0131labilecek potansiyele sahip. Bilim insanlar\u0131, sistemin laboratuvar ekipmanlar\u0131na entegre edilerek s\u0131v\u0131 numunelerin kimyasal analizinde kullan\u0131labilece\u011fini; ayr\u0131ca beynin \u00f6\u011frenme s\u00fcrecini taklit […]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":33591,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-33590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/e8bkV-DU-Uu8mn1BC2YCIg.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33590"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33590\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}