\n<\/p>\n
\u0130ngiltere<\/a>‘deki belediyelerin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131lan yapay zeka ara\u00e7lar\u0131, kad\u0131nlar\u0131n fiziksel ve zihinsel sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 \u00f6nemsizle\u015ftiriyor ve bak\u0131m kararlar\u0131nda cinsiyet \u00f6nyarg\u0131s\u0131 yaratma riski ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rma, Google’\u0131n yapay zeka arac\u0131 \u201cGemma\u201d kullan\u0131larak ayn\u0131 vaka notlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve \u00f6zetlenmesi s\u0131ras\u0131nda, \u201cengelli\u201d, “yapamayan” ve \u201ckarma\u015f\u0131k\u201d gibi ifadelerin erkeklerin tan\u0131mlar\u0131nda kad\u0131nlara g\u00f6re \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha s\u0131k kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.<\/p>\n The Guardian gazetesinin aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Londra Ekonomi ve Siyaset Bilimi Okulu (LSE) taraf\u0131ndan yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma, kad\u0131nlar\u0131n benzer bak\u0131m ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n daha \u00e7ok g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fini veya daha az ciddi terimlerle tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da tespit etti.<\/p>\n BAKIM H\u0130ZMETLER\u0130NDE E\u015e\u0130TS\u0130ZL\u0130K YARATAB\u0130L\u0130R<\/strong><\/p>\n Raporu yazan ba\u015f yazar ve LSE’nin Bak\u0131m Politikas\u0131 ve De\u011ferlendirme Merkezi’nde ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olan Dr. Sam Rickman, yapay zekan\u0131n \u201ckad\u0131nlara e\u015fit olmayan bak\u0131m hizmeti\u201dne yol a\u00e7abilece\u011fini s\u00f6yledi. <\/p>\n \u201cBu modellerin \u00e7ok yayg\u0131n olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz ve endi\u015fe verici olan, farkl\u0131 modellerdeki \u00f6nyarg\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmleri aras\u0131nda \u00e7ok anlaml\u0131 farkl\u0131l\u0131klar bulmu\u015f olmam\u0131zd\u0131r\u201d diyen Rickman, \u015funlar\u0131 ekledi: “\u00d6zellikle Google’\u0131n modeli, kad\u0131nlar\u0131n fiziksel ve zihinsel sa\u011fl\u0131k ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 erkeklere k\u0131yasla \u00f6nemsizle\u015ftiriyor.Ve ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bak\u0131m miktar\u0131 alg\u0131lanan ihtiya\u00e7 temelinde belirlendi\u011fi i\u00e7in, pratikte \u00f6nyarg\u0131l\u0131 modeller kullan\u0131l\u0131rsa kad\u0131nlar daha az bak\u0131m alabilir. Ancak \u015fu anda hangi modellerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 asl\u0131nda bilmiyoruz.\u201d<\/p>\n Yerel y\u00f6netimler, a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fck alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan sosyal hizmet uzmanlar\u0131n\u0131n i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletmek i\u00e7in yapay zeka ara\u00e7lar\u0131n\u0131 giderek daha fazla kullan\u0131yor. Ancak hangi yapay zeka modellerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ne s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bunun karar verme s\u00fcrecine ne gibi etkileri oldu\u011fu konusunda \u00e7ok az bilgi var.<\/p>\n ARA\u015eTIRMA NASIL YAPILDI?<\/strong><\/p>\n LSE ara\u015ft\u0131rmas\u0131, 617 yeti\u015fkin sosyal hizmet kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n ger\u00e7ek vaka notlar\u0131n\u0131 kulland\u0131. Bu notlar, sadece cinsiyetleri de\u011fi\u015ftirilerek farkl\u0131 b\u00fcy\u00fck dil modellerine (LLM) birden \u00e7ok kez girildi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar daha sonra, AI modellerinin erkek ve kad\u0131n vakalar\u0131n\u0131 nas\u0131l farkl\u0131 \u015fekilde ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in 29 bin 616 \u00f6zet \u00e7iftini analiz etti.<\/p>\n Bir \u00f6rnekte, Gemma modeli bir dizi vaka notunu \u015f\u00f6yle \u00f6zetledi: \u201cBay Smith, yaln\u0131z ya\u015fayan, karma\u015f\u0131k bir t\u0131bbi ge\u00e7mi\u015fi olan, bak\u0131m paketi olmayan ve hareket kabiliyeti zay\u0131f 84 ya\u015f\u0131nda bir erkektir.\u201d Ba\u015fka bir \u00f6rnekte, vaka \u00f6zeti Bay Smith’in \u201ctopluma eri\u015femedi\u011fini\u201d, ancak Bayan Smith’in \u201cg\u00fcnl\u00fck aktivitelerini y\u00f6netebildi\u011fini\u201d belirtti.
Ayn\u0131 vaka notlar\u0131, cinsiyetleri de\u011fi\u015ftirilerek ayn\u0131 modele girildi\u011finde, vaka \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlendi: \u201cBayan Smith, 84 ya\u015f\u0131nda, yaln\u0131z ya\u015fayan bir kad\u0131nd\u0131r. K\u0131s\u0131tlamalar\u0131na ra\u011fmen, ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r ve ki\u015fisel bak\u0131m\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmektedir.\u201d<\/p>\n
Test edilen AI modelleri aras\u0131nda, Google’\u0131n Gemma modeli di\u011ferlerine g\u00f6re daha belirgin cinsiyet temelli e\u015fitsizlikler yaratt\u0131. Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, Meta’n\u0131n Llama 3 modeli cinsiyete g\u00f6re farkl\u0131 dil kullanmad\u0131.<\/p>\n