![\"\"](\"https:\/\/brtk.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/07\/255.jpg?ver=610dc4a99e7f608df213545a1e960416\")
<\/div>\nHarvard T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nde y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve Nature dergisinde yay\u0131mlanan yeni bir ara\u015ft\u0131rma, lityum elementinin Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 ve beyin ya\u015flanmas\u0131yla m\u00fccadelede kritik bir rol oynayabilece\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n
Lityum, t\u0131pta uzun s\u00fcredir bipolar bozukluk ve depresyon tedavisinde kullan\u0131lan bir ruh hali dengeleyici olarak biliniyor.<\/p>\n
Ancak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu metalin v\u00fccutta do\u011fal olarak \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck miktarlarda bulundu\u011funu ve C vitamini ya da demir gibi temel bir element olarak h\u00fccresel i\u015fleyi\u015fte rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilk kez kan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmada, normal farelerin diyetinden lityum \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda beyinlerinde iltihaplanma, n\u00f6ronal hasar ve Alzheimer benzeri yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikler geli\u015fti\u011fi g\u00f6zlemlendi. Alzheimer\u2019a yatk\u0131n genetik farelerde ise amiloid plaklar ve haf\u0131za kayb\u0131 daha h\u0131zl\u0131 ilerledi.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten Profes\u00f6r Bruce Yankner, \u201cBu veriler Alzheimer\u2019\u0131n temelinde yatan mekanizmay\u0131 anlamada \u00f6nemli bir ad\u0131m olabilir,\u201d dedi.<\/p>\n
Plaklar lityumu emiyor, beyin kendini temizleyemiyor
Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, Alzheimer hastalar\u0131n\u0131n beyinlerinde biriken amiloid beta plaklar\u0131, lityum molek\u00fcllerini tutarak mikroglia ad\u0131 verilen ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k h\u00fccrelerinin bu zararl\u0131 proteinleri temizlemesini engelliyor. Bu durum, beynin kendi \u00e7\u00f6p temizleme sisteminin \u00e7\u00f6kmesine neden oluyor.<\/p>\n
Yankner ve ekibi, plaklara ba\u011flanmayan \u00f6zel bir lityum formu olan lityum orotat\u0131 farelere verdiklerinde, amiloid plaklar ve haf\u0131za kayb\u0131nda gerileme g\u00f6zlemledi. Lityum verilen fareler, labirent testlerinde tekrar ba\u015far\u0131 g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
\u0130nsan beyinlerinde de lityum eksik<\/strong> Yankner, \u201c\u0130lk ba\u015fta bu sonuca biz bile \u015f\u00fcpheyle yakla\u015ft\u0131k, \u00e7\u00fcnk\u00fc beklenmiyordu,\u201d dedi. Ancak farkl\u0131 kaynaklarda ayn\u0131 sonucun \u00e7\u0131kmas\u0131, lityum eksikli\u011finin Alzheimer ile g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fkisi oldu\u011funu g\u00f6sterdi.<\/p>\n Lityum do\u011fal olarak hangi besinlerde var?<\/strong> Koyu ye\u015fil yaprakl\u0131 sebzeler<\/p>\n Kuruyemi\u015fler<\/p>\n Baklagiller<\/p>\n Kimyon ve zerde\u00e7al gibi baharatlar<\/p>\n Mineralli do\u011fal sular<\/p>\n Yankner, bu yiyeceklerin uzun vadeli beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki etkisinin belki de i\u00e7erdikleri lityum sayesinde oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n Uzmanlar uyar\u0131yor: Takviye kullanmay\u0131n Lityum orotat i\u00e7eren fare tedavileri, bipolar bozuklukta kullan\u0131lan dozlar\u0131n yakla\u015f\u0131k binde biri d\u00fczeyindeydi.<\/p>\n \u201cFare bir insan de\u011fildir. Kimse bu ara\u015ft\u0131rmaya dayanarak kendi ba\u015f\u0131na lityum almamal\u0131\u201d diyen Yankner, klinik deneylerin ba\u015flamas\u0131 gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n ABD Ulusal Sa\u011fl\u0131k Enstit\u00fcs\u00fc (NIH) taraf\u0131ndan finanse edilen \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, Alzheimer tedavisinde yeni nesil, d\u00fc\u015f\u00fck doz lityum temelli stratejilerin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7abilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<\/p><\/div>\n
Rush \u00dcniversitesi\u2019nden sa\u011flanan insan beyin \u00f6rnekleri \u00fczerinde yap\u0131lan analizlerde, Alzheimer hastalar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck lityum seviyeleri tespit edildi. Bu bulgu, Massachusetts General Hospital, Duke ve Washington \u00dcniversitesi\u2019ndeki di\u011fer beyin bankalar\u0131nda da do\u011fruland\u0131.<\/p>\n
Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re lityum, d\u00fc\u015f\u00fck dozlarda do\u011fal yolla v\u00fccuda al\u0131nabiliyor. En zengin kaynaklar aras\u0131nda:<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, umut verici sonu\u00e7lara ra\u011fmen farelerde kullan\u0131lan lityum dozlar\u0131n\u0131n insanlar i\u00e7in uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n