\n<\/p>\n
Fillerin sesler ve kokular yoluyla ileti\u015fim kurma yetenekleri uzun s\u00fcredir bilim insanlar\u0131n\u0131n ilgisini \u00e7ekiyor. Ancak bu dev canl\u0131lar\u0131n jestlerle, yani beden diliyle ileti\u015fimi bug\u00fcne kadar \u00e7ok daha az incelendi.<\/p>\n
Viyana \u00dcniversitesi liderli\u011finde, St Andrews, Portsmouth ve New York City \u00dcniversiteleri i\u015fbirli\u011fiyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma, fillerin jestleri bilin\u00e7li bir \u015fekilde kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, yar\u0131-yabani ortamda ya\u015fayan filler, insanlardan elma istemek gibi belirli hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in 38 farkl\u0131 jest t\u00fcr\u00fc sergiledi. Bu jestler yaln\u0131zca tesad\u00fcfi de\u011fil; fillerin jestlerini hedeflerine ula\u015fma durumlar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015ftirmeleri veya s\u00fcrd\u00fcrmeleri, bu davran\u0131\u015flar\u0131n bilin\u00e7li oldu\u011funu kan\u0131tlar nitelikte.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rman\u0131n yazarlar\u0131ndan Vesta Eleuteri, The Conversation\u2019a verdi\u011fi r\u00f6portajda, jestlerin bilin\u00e7li olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in insan bebeklerinde uygulanan davran\u0131\u015fsal kriterleri fillere de uygulad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtiyor. Buna g\u00f6re, bir jestin bilin\u00e7li kabul edilmesi i\u00e7in \u00fc\u00e7 temel \u00f6zellik aran\u0131yor:<\/p>\n
1. Hedefe y\u00f6neliklik: Jestin bir al\u0131c\u0131ya y\u00f6nelik olmas\u0131, yani kar\u015f\u0131daki ki\u015finin g\u00f6r\u00fcp g\u00f6remedi\u011fini dikkate alarak jest yap\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
2. Israr: Jestin i\u015fe yaramamas\u0131 durumunda ayn\u0131 jestin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi.<\/p>\n
3. A\u00e7\u0131kl\u0131k (detayland\u0131rma): Jestin i\u015fe yaramamas\u0131 halinde ba\u015fka bir jestle mesaj\u0131n netle\u015ftirilmesi.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, fillerin insanlardan elma istemek i\u00e7in hortumlar\u0131n\u0131 insanlara veya elma tepsisine do\u011fru uzatt\u0131klar\u0131n\u0131 ve bu jestin i\u015fe yaramamas\u0131 durumunda ba\u015fka jestler denediklerini g\u00f6zlemledi. Bu davran\u0131\u015flar, \u00f6rne\u011fin bir insan\u0131n tuzlu\u011fu istemek i\u00e7in elini uzat\u0131p ard\u0131ndan i\u015faret etmesi gibi karma\u015f\u0131k ve bilin\u00e7li bir ileti\u015fim \u00f6rne\u011fi olarak de\u011ferlendirildi.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, benzer jestlerin do\u011fadaki filler aras\u0131nda da g\u00f6zlendi\u011fini ancak bu jestlerin sistematik bir \u015fekilde analiz edilmedi\u011fini vurguluyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ekip, G\u00fcney Afrika\u2019daki iki farkl\u0131 fil pop\u00fclasyonundan binlerce saatlik video kayd\u0131 toplad\u0131 ve bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerde jestlerin t\u00fcrlerini ve anlamlar\u0131n\u0131 analiz etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam ediyor.<\/p>\n
\u0130lgin\u00e7 \u015fekilde, farkl\u0131 fil topluluklar\u0131n\u0131n farkl\u0131 jest repertuarlar\u0131na sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da inceleyen bilim insanlar\u0131, bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n sonunda filler aras\u0131nda “jest dilleri” olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n
Uzmanlara g\u00f6re, bu \u00e7al\u0131\u015fma yaln\u0131zca filler hakk\u0131nda de\u011fil, insan dili ve zihinsel geli\u015fimi hakk\u0131nda da \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 sunuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc jestlerle bilin\u00e7li ileti\u015fim, daha \u00f6nce yaln\u0131zca kuyruksuz maymunlarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir yetiydi.<\/p>\n
Bu yetinin filler gibi insana uzak t\u00fcrlerde de g\u00f6r\u00fclmesi, ileti\u015fim ve zeka evrimi hakk\u0131nda yeni sorular g\u00fcndeme getiriyor.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rma ayr\u0131ca hayvanlarla empati kurman\u0131n ve onlar\u0131 daha iyi anlayarak daha etkili koruma politikalar\u0131 geli\u015ftirmenin de \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n<\/div>\n