\n<\/p>\n
Geleneksel bilim, y\u00fczeyden kilometrelerce a\u015fa\u011f\u0131da, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan ve organik maddelerden yoksun bu alanlarda ya\u015fam\u0131n var olamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n
Ancak son y\u0131llarda yap\u0131lan ke\u015fifler, D\u00fcnya\u2019daki prokaryotlar\u0131n (\u00e7ekirdeksiz mikroorganizmalar) yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 95\u2019inin bu derin biyosferde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu canl\u0131lar\u0131n, gezegenin toplam biyok\u00fctlesinin be\u015fte birini olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Peki, bu mikroorganizmalar enerjiye eri\u015femeyecekleri b\u00f6ylesine izole ortamlarda nas\u0131l hayatta kal\u0131yor?<\/p>\n
Guangzhou Jeokimya Enstit\u00fcs\u00fc’nden Prof. Zhu Jianxi ve Prof. He Hongping ile Alberta \u00dcniversitesi’nden Prof. Kurt Konhauser\u2019in ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, bu soruya yan\u0131t veriyor. Bulgular, 19 Temmuz\u2019da Science Advances dergisinde yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, yer kabu\u011funda olu\u015fan \u00e7atlaklar ve faylar, suyla temas etti\u011finde kimyasal reaksiyonlar ba\u015flatarak hidrojen gaz\u0131 ve reaktif oksijen t\u00fcrleri \u00fcretiyor. Bu maddeler, canl\u0131lar\u0131n temel enerji kayna\u011f\u0131 olan elektron ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
Ekip, laboratuvarda kuvars minerallerini kullanarak iki farkl\u0131 k\u0131r\u0131lma tipi sim\u00fcle etti:<\/p>\n
A\u00e7\u0131lma k\u0131r\u0131\u011f\u0131, ta\u015flar\u0131n aniden yar\u0131larak suya yeni y\u00fczeyler sunmas\u0131 ve s\u00fcr\u00fcnme k\u0131r\u0131\u011f\u0131 olarak bilinen, kayalar\u0131n yava\u015f\u00e7a ezilip \u00f6\u011f\u00fct\u00fclmesi y\u00f6ntemi.<\/p>\n
Bu s\u00fcre\u00e7ler s\u0131ras\u0131nda hidrojen peroksit ve hidrojen gaz\u0131 \u00fcretiliyor. Hidrojen peroksit, \u00e7\u00f6zelti i\u00e7indeki demiri oksitleyerek s\u00fcrekli bir enerji d\u00f6ng\u00fcs\u00fc olu\u015fturuyor. Bu d\u00f6ng\u00fc, demirin indirgenip y\u00fckseltgenmesi sayesinde canl\u0131lara enerji sa\u011flayan bir yeralt\u0131 g\u00fc\u00e7 \u015febekesi gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Zhu, “Bu kimyasal enerji \u00fcretimi, sadece derin ya\u015fam\u0131 desteklemekle kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda gezegenimizin ilk oksijen ve hidrojen kaynaklar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klayabilir”\u00a0ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Derin yer alt\u0131, mor\u00f6tesi radyasyon ve g\u00f6kta\u015f\u0131 \u00e7arpmalar\u0131 gibi y\u0131k\u0131c\u0131 y\u00fczey olaylar\u0131ndan korunmu\u015f bir s\u0131\u011f\u0131nak olabilir. Bu da buray\u0131, ya\u015fam\u0131n k\u00f6keni ve evrimi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir alan haline getiriyor.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bir deprem, radyoliz ya da serpentinizasyon gibi di\u011fer kimyasal s\u00fcre\u00e7lere k\u0131yasla 100 bin kat daha fazla hidrojen \u00fcretebiliyor.<\/p>\n
Prof. He, bu enerji \u00fcretim mekanizmas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca D\u00fcnya\u2019ya \u00f6zg\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak,\u00a0\u201cAyn\u0131 s\u00fcre\u00e7 Mars\u2019ta ya da Sat\u00fcrn\u2019\u00fcn uydusu Enceladus\u2019ta da ger\u00e7ekle\u015fiyor olabilir” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u00d6zellikle k\u0131r\u0131k hatlar\u0131 boyunca hidrojen, metan ve demirin redoks de\u011fi\u015fimleri gibi sinyallerin tespiti, bu gezegenlerde aktif yer alt\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edebilir.<\/p>\n<\/div>\n