{"id":32129,"date":"2025-07-25T17:18:13","date_gmt":"2025-07-25T14:18:13","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/07\/25\/insan-genomunda-gizli-bir-hayalet-kod-bulundu-son-dakika-teknoloji-haberleri\/"},"modified":"2025-07-25T17:18:13","modified_gmt":"2025-07-25T14:18:13","slug":"insan-genomunda-gizli-bir-hayalet-kod-bulundu-son-dakika-teknoloji-haberleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/07\/25\/insan-genomunda-gizli-bir-hayalet-kod-bulundu-son-dakika-teknoloji-haberleri\/","title":{"rendered":"\u0130nsan genomunda gizli bir hayalet kod bulundu &#8211; Son Dakika Teknoloji Haberleri"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p>\u0130nsanl\u0131k, 1869\u2019da \u0130svi\u00e7reli hekim Friedrich Miescher\u2019in <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/dna\" target=\"_blank\" rel=\"tag noopener\">DNA<\/a>\u2019y\u0131 ilk kez izole etmesinden bu yana genom biliminde muazzam bir yol kat etti. Bu yolculu\u011fun d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan biri ise 1940\u2019larda sitogenetik\u00e7i Barbara McClintock\u2019un \u201cz\u0131playan genler\u201d olarak da bilinen hareketli <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/genetik\" target=\"_blank\" rel=\"tag noopener\">genetik<\/a> \u00f6\u011feleri (transposable elements, TE) ke\u015ffetmesiydi.<\/p>\n<p>Onlarca y\u0131l sonra, \u0130nsan Genomu Projesi bu \u00f6\u011felerin insan genomunun y\u00fczde 45\u2019ini olu\u015fturdu\u011funu ortaya koydu. Bu \u00f6\u011feler, milyonlarca y\u0131l boyunca \u201ckopyala-yap\u0131\u015ft\u0131r\u201d mekanizmas\u0131yla genomda yay\u0131lmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u015eimdiyse bir grup ara\u015ft\u0131rmac\u0131, z\u0131playan genleri derinlemesine ara\u015ft\u0131rarak insan genomunu etkileyen \u201chayalet kodlar\u0131\u201d ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n<h3>\u00c7\u00d6P DNA\u2019LARIN \u00d6NEM\u0130<br \/><\/h3>\n<p>Z\u0131playan gen dizileri, birbirine son derece benzedi\u011fi ve s\u0131k tekrarland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in uzun s\u00fcre \u201c\u00e7\u00f6p DNA\u201d olarak k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmi\u015f ve eski vir\u00fcslerden kalma genetik kal\u0131nt\u0131lar olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda ise bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131. <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/bilim\" target=\"_blank\" rel=\"tag noopener\">Bilim<\/a> insanlar\u0131 art\u0131k z\u0131playan genlerin genom i\u015flevi, kromozom evrimi, t\u00fcrle\u015fme ve genetik \u00e7e\u015fitlilikte \u00f6nemli roller oynayabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. <\/p>\n<p>Bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131 heyecanland\u0131ran yeni bir uluslararas\u0131 ara\u015ft\u0131rmada bu gizemli dizileri analiz etmek i\u00e7in yepyeni bir y\u00f6ntem geli\u015ftirildi ve gen ifadesinden sorumlu gizli kal\u0131plar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Ara\u015ft\u0131rma hakemli bilimsel dergi Science Advances\u2019ta yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n<p>Kyoto \u00dcniversitesi\u2019nden \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ortak yazar\u0131 Fumitaka Inoue, \u201cGenomumuz uzun zaman \u00f6nce dizilendi ama pek \u00e7ok b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn i\u015flevi h\u00e2l\u00e2 bilinmiyor\u201d diyerek z\u0131playan genlerin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n genetik biliminin en b\u00fcy\u00fck gizemlerinden birini \u00e7\u00f6zebilece\u011fini belirtti.<\/p>\n<h3>YEN\u0130 B\u0130R YAKLA\u015eIM<br \/><\/h3>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma ekibi, z\u0131playan genleri daha iyi anlayabilmek i\u00e7in onlar\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmada yeni bir yakla\u015f\u0131m benimsedi. Geleneksel ara\u00e7lar yerine, bu dizileri hem evrimsel ili\u015fkilerine hem de primat genomundaki koruma d\u00fczeylerine g\u00f6re grupland\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle MER11 adl\u0131 bir z\u0131playan gen ailesine odaklanan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu dizileri MER11_G1&#8217;den G4&#8217;e kadar d\u00f6rt alt gruba ay\u0131rd\u0131. G1 en eski evrimsel dizileri, G4 ise en gen\u00e7 olanlar\u0131 temsil ediyordu.<\/p>\n<p>MER11 ailesine bu yeni bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla bakan ekip, bu gruplar\u0131n genom i\u00e7inde d\u00fczenleyici bir i\u015flev \u00fcstlenebilece\u011fini ortaya koydu. Yani bu diziler, \u00f6zellikle insan geli\u015fiminin erken a\u015famalar\u0131nda gen ifadesini a\u00e7\u0131p kapayan anahtarlar gibi davran\u0131yor olabilir.<\/p>\n<p>Gen ifadesini a\u00e7\u0131p kapamak, bir genin aktifle\u015fip pasifle\u015fmesini kontrol etmek anlam\u0131na geliyor. Gen ifadesi a\u00e7\u0131ksa gen \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor demektir, yani o genin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 talimatlara g\u00f6re bir protein \u00fcretilir. Gen ifadesi kapal\u0131ysa gen devre d\u0131\u015f\u0131d\u0131r; protein \u00fcretimi ger\u00e7ekle\u015fmez.<\/p>\n<h3>EN GEN\u00c7 GRUP EN G\u00dc\u00c7L\u00dc ETK\u0130YE SAH\u0130P<br \/><\/h3>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u201clentiMPRA\u201d ad\u0131 verilen \u00f6zel bir teknik de kulland\u0131. \u0130nsan k\u00f6k h\u00fccreleri ve erken d\u00f6nem sinir h\u00fccreleri \u00fczerinde 7 bin MER11 dizisi test edildi.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7lar, en gen\u00e7 grup olan MER11_G4\u2019\u00fcn gen ifadesi \u00fczerinde en g\u00fc\u00e7l\u00fc etkiye sahip oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re bu grup, gen geli\u015fimini ve tepkisini etkileyen k\u0131sa DNA dizilerini, yani \u201cd\u00fczenleyici motifleri\u201d kullan\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu grubun evrimsel ge\u00e7mi\u015fini izleyen bilim insanlar\u0131, kadim vir\u00fcslerden miras al\u0131nan DNA dizilerinin halen primat genomunun \u015fekillenmesinde ve i\u015flemesinde aktif rol oynayabildi\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n<p>\u0130nsan genomunu anlama yolculu\u011fu 150 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir devam etse de, her yeni bulu\u015fta \u015fa\u015f\u0131rtmaya devam ediyor.<\/p>\n<\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\/insan-genomunda-gizli-bir-hayalet-kod-bulundu,wTuaR4KktkKcgLg2yTwY9A\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanl\u0131k, 1869\u2019da \u0130svi\u00e7reli hekim Friedrich Miescher\u2019in DNA\u2019y\u0131 ilk kez izole etmesinden bu yana genom biliminde muazzam bir yol kat etti. Bu yolculu\u011fun d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan biri ise 1940\u2019larda sitogenetik\u00e7i Barbara McClintock\u2019un \u201cz\u0131playan genler\u201d olarak da bilinen hareketli genetik \u00f6\u011feleri (transposable elements, TE) ke\u015ffetmesiydi. Onlarca y\u0131l sonra, \u0130nsan Genomu Projesi bu \u00f6\u011felerin insan genomunun y\u00fczde 45\u2019ini olu\u015fturdu\u011funu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":32130,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-32129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/u7c3NSvnBEeQywh-Ekhh0g.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32129"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32129\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}