{"id":31808,"date":"2025-07-22T19:08:29","date_gmt":"2025-07-22T16:08:29","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/07\/22\/sonsuz-enerjiye-bir-adim-daha-yaklasildi-30-milyon-derecede-43-saniye-son-dakika-teknoloji-haberleri\/"},"modified":"2025-07-22T19:08:29","modified_gmt":"2025-07-22T16:08:29","slug":"sonsuz-enerjiye-bir-adim-daha-yaklasildi-30-milyon-derecede-43-saniye-son-dakika-teknoloji-haberleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/07\/22\/sonsuz-enerjiye-bir-adim-daha-yaklasildi-30-milyon-derecede-43-saniye-son-dakika-teknoloji-haberleri\/","title":{"rendered":"Sonsuz enerjiye bir ad\u0131m daha yakla\u015f\u0131ld\u0131: 30 milyon derecede 43 saniye &#8211; Son Dakika Teknoloji Haberleri"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z n\u00fckleer enerji, uranyum yak\u0131t\u0131n\u0131n atom \u00e7ekirdeklerini par\u00e7alayarak (fisyon) elektrik \u00fcretmesiyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu y\u00f6ntem karbon sal\u0131m\u0131 yapmasa da, tehlikeli radyoaktif at\u0131k \u00fcretiyor. \u0130\u015fte bu noktada <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/bilim\" target=\"_blank\" rel=\"tag noopener\">bilim<\/a> d\u00fcnyas\u0131n\u0131n uzun s\u00fcredir pe\u015finde oldu\u011fu \u00e7\u00f6z\u00fcm devreye giriyor: N\u00fckleer f\u00fczyon.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f\u2019in de i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen f\u00fczyon, hidrojen \u00e7ekirdeklerinin a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak ve bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda birle\u015fip helyuma d\u00f6n\u00fc\u015ferek muazzam enerji a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7. F\u00fczyon, karbonsuz, temiz ve neredeyse\u00a0sonsuz enerji vadediyor. Ayr\u0131ca fisyonun aksine \u00e7ok daha az radyoaktif at\u0131k \u00fcretiyor.<\/p>\n<p>Ancak bu <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\" target=\"_blank\" rel=\"tag noopener\">teknoloji<\/a> hen\u00fcz deneysel a\u015famada. Bug\u00fcne kadar bilim insanlar\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak tokamak ad\u0131 verilen ve plazmay\u0131 manyetik alanla bir &#8220;halka&#8221; \u015feklinde tutan reakt\u00f6rler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Tokamaklar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra\u00a0bir di\u011fer ciddi aday da \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k bir sistem olan &#8220;stellarator&#8221; tipi reakt\u00f6rler.<\/p>\n<p><strong>D\u00dcNYA REKORU<\/strong><\/p>\n<p>Almanya\u2019daki Wendelstein 7-X adl\u0131 stellarator reakt\u00f6r\u00fc, n\u00fckleer f\u00fczyon alan\u0131nda yeni bir d\u00fcnya rekoru k\u0131rd\u0131. Max Planck Plazma Fizi\u011fi Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc deneyde, bu geli\u015fmi\u015f reakt\u00f6r 43 saniye boyunca kararl\u0131 bir plazma reaksiyonu s\u00fcrd\u00fcrmeyi ba\u015fard\u0131.<\/p>\n<p>Bu rekor, yaln\u0131zca stellarator\u2019lar i\u00e7in de\u011fil, tokamaklar dahil t\u00fcm f\u00fczyon reakt\u00f6rleri i\u00e7in bug\u00fcne kadarki en uzun plazma s\u00fcrelerinden biri anlam\u0131na geliyor. Daha \u00f6nce Japonya\u2019daki JT60U tokamak\u0131 ve \u0130ngiltere\u2019deki JET tokamak\u0131 da rekorlar k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Wendelstein 7-X\u2019in ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ba\u015far\u0131, bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nem verdi\u011fi &#8220;\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7arp\u0131m (triple product)&#8221; d\u00fczeyini tokamak seviyelerine ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n<p>Bu \u00fc\u00e7 kritik fakt\u00f6r \u015funlar:<\/p>\n<p>&#8211; Plazmadaki iyon yo\u011funlu\u011fu<\/p>\n<p>&#8211; \u0130yonlar\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n<p>&#8211; Enerjinin ne kadar s\u00fcre plazmada hapsoldu\u011fu (\u0131s\u0131 yal\u0131t\u0131m\u0131 s\u00fcresi)<\/p>\n<p>43 saniyelik deneyde, bu de\u011ferler f\u00fczyonun ticari \u00fcretime ge\u00e7i\u015fi i\u00e7in gerekli e\u015fi\u011fe hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar yakla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>30 M\u0130LYON DERECE<\/strong><\/p>\n<p>Bu ba\u015far\u0131, bir\u00e7ok \u00fclkenin ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn oldu. ABD <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/enerji\" target=\"_blank\" rel=\"tag noopener\">Enerji<\/a> Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 Oak Ridge Ulusal Laboratuvar\u0131, reakt\u00f6re \u00f6zel bir yak\u0131t enjekt\u00f6r\u00fc geli\u015ftirdi. \u0130spanya\u2019daki CIEMAT ve Macaristan\u2019daki HUN-REN Enerji Ara\u015ft\u0131rma Merkezi de katk\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>Reakt\u00f6r, 43 saniye boyunca dondurulmu\u015f hidrojen iyonlar\u0131ndan olu\u015fan 90 adet pelet ile beslendi. Plazma, mikrodalga \u0131s\u0131tma y\u00f6ntemiyle 30 milyon dereceye kadar \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131. Bu i\u015flem, \u201celektron siklotron rezonans\u0131\u201d ad\u0131 verilen ve f\u00fczyon i\u00e7in en verimli \u0131s\u0131tma y\u00f6ntemiyle yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Pelet enjekt\u00f6r\u00fc, otomatik at\u0131m frekanslar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015facak \u015fekilde programland\u0131 ki\u00a0Popular Mechanics&#8217;e g\u00f6re bu da f\u00fczyon tarihinde bir ilk.<\/p>\n<p><strong>&#8220;B\u0130R D\u00d6N\u00dcM NOKTASI&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Max Planck Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Prof. Dr. Thomas Klinger, geli\u015fmeyi \u015fu s\u00f6zlerle de\u011ferlendirdi:<\/p>\n<p>\u201cYeni rekor, uluslararas\u0131 ekip i\u00e7in muazzam bir ba\u015far\u0131. Wendelstein 7-X\u2019in potansiyelini etkileyici bir \u015fekilde ortaya koyuyor. Uzun s\u00fcreli plazmalarda \u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7arp\u0131m\u0131 tokamak seviyelerine \u00e7\u0131karabilmek, ticari enerji \u00fcretimine uygun bir stellarator geli\u015ftirme yolunda \u00e7ok \u00f6nemli bir kilometre ta\u015f\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Bu rekor, insanl\u0131\u011f\u0131n temiz, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli enerjiye ula\u015fma hayalini bir ad\u0131m daha yakla\u015ft\u0131r\u0131yor. Ancak ortak d\u00fc\u015f\u00fcnceye g\u00f6re f\u00fczyon teknolojisinin kullan\u0131labilir ve ticari seviyeye gelmesine halen \u00e7ok yol var.<\/p>\n<\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/teknoloji\/sonsuz-enerjiye-bir-adim-daha-yaklasildi-30-milyon-derecede-43-saniye,48mUWI9pAEWNg17i8d0heQ\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z n\u00fckleer enerji, uranyum yak\u0131t\u0131n\u0131n atom \u00e7ekirdeklerini par\u00e7alayarak (fisyon) elektrik \u00fcretmesiyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu y\u00f6ntem karbon sal\u0131m\u0131 yapmasa da, tehlikeli radyoaktif at\u0131k \u00fcretiyor. \u0130\u015fte bu noktada bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n uzun s\u00fcredir pe\u015finde oldu\u011fu \u00e7\u00f6z\u00fcm devreye giriyor: N\u00fckleer f\u00fczyon. G\u00fcne\u015f\u2019in de i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen f\u00fczyon, hidrojen \u00e7ekirdeklerinin a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak ve bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda birle\u015fip helyuma d\u00f6n\u00fc\u015ferek muazzam enerji a\u00e7\u0131\u011fa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":31809,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-31808","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/8ckvQvkyDUK3UWJ6mMsU4A.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31808","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31808"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31808\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}