{"id":30328,"date":"2025-07-07T17:58:05","date_gmt":"2025-07-07T14:58:05","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/07\/07\/bilim-insanlarindan-sasirtici-teori-evren-buzulmeye-baslayacak-son-dakika-teknoloji-haberleri\/"},"modified":"2025-07-07T17:58:05","modified_gmt":"2025-07-07T14:58:05","slug":"bilim-insanlarindan-sasirtici-teori-evren-buzulmeye-baslayacak-son-dakika-teknoloji-haberleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/07\/07\/bilim-insanlarindan-sasirtici-teori-evren-buzulmeye-baslayacak-son-dakika-teknoloji-haberleri\/","title":{"rendered":"Bilim insanlar\u0131ndan \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 teori: Evren b\u00fcz\u00fclmeye ba\u015flayacak – Son Dakika Teknoloji Haberleri"},"content":{"rendered":"


\n<\/p>\n

\n

\u0130nsanl\u0131k ku\u015faklar boyunca y\u0131ld\u0131zlara bakarak evrenin nihai ak\u0131betini merak etti: Sonsuza kadar so\u011fuk bir bo\u015flu\u011fa m\u0131 yay\u0131lacak, yoksa \u00e7ok daha dramatik bir son mu bekliyor?<\/p>\n

Cornell \u00dcniversitesi, \u015eanghay Jiao Tong \u00dcniversitesi ve di\u011fer baz\u0131 kurumlarda g\u00f6revli fizik\u00e7ilerin yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma, bu soruya \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede net bir yan\u0131t veriyor.<\/p>\n

Karanl\u0131k Enerji Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 (Dark Energy Survey) ve Karanl\u0131k Enerji Spektroskopik Arac\u0131 (Dark Energy Spectroscopic Instrument) gibi \u00e7e\u015fitli astronomik g\u00f6zlemlerden elde edilen verileri kullanan bilim<\/a> insanlar\u0131, evrenimizin yakla\u015f\u0131k 33,3 milyar ya\u015f\u0131ndayken \u201cB\u00fcy\u00fck \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f\u201d (Big Crunch) ile sona erece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Evren hen\u00fcz 13,8 milyar ya\u015f\u0131nda.<\/p>\n

7 M\u0130LYAR YIL SONRA BA\u015eLIYOR<\/strong><\/p>\n

Bu tahmin, uzun s\u00fcredir kabul g\u00f6ren \u201cevren sonsuza dek geni\u015fleyecek\u201d varsay\u0131m\u0131na meydan okuyor. Yeni modele g\u00f6re evren yakla\u015f\u0131k 7 milyar y\u0131l daha geni\u015flemeye devam edecek, maksimum geni\u015flemeye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ise yava\u015f yava\u015f b\u00fcz\u00fclmeye ba\u015flayarak sonunda her \u015feyin tek bir noktada \u00e7\u00f6kmesine yol a\u00e7acak.<\/p>\n

Bu senaryonun anahtar\u0131, evrenin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 70\u2019ini olu\u015fturan ve geni\u015flemenin itici g\u00fcc\u00fc olan gizemli \u201ckaranl\u0131k enerji\u201dyi anlamak. Uzun zamand\u0131r karanl\u0131k enerjinin sabit bir kozmolojik sabit gibi davrand\u0131\u011f\u0131, yani uzay\u0131 sonsuza kadar sabit bir bask\u0131 ile itti\u011fi varsay\u0131l\u0131yordu. Ancak son g\u00f6zlemler karanl\u0131k enerjinin asl\u0131nda dinamik olabilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n

DEV B\u0130R LAST\u0130K BANT G\u0130B\u0130<\/strong><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, ultra hafif bir par\u00e7ac\u0131k olan aksiyonun ve negatif bir kozmolojik sabitin birlikte rol oynad\u0131\u011f\u0131 bir model \u00f6neriyor. Bunu dev bir lastik banda benzetebiliriz: Ba\u015fta evren geni\u015flerken bu lastik bant geriliyor, ancak bir noktadan sonra elastik g\u00fc\u00e7 geni\u015flemeden daha bask\u0131n hale geliyor ve her \u015feyi geri \u00e7ekmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

Yeni modele g\u00f6re evren bug\u00fcnk\u00fcnden y\u00fczde 69 daha b\u00fcy\u00fck bir boyuta ula\u015fana kadar yava\u015flayan bir h\u0131zla geni\u015fleyecek. Yakla\u015f\u0131k 7 milyar y\u0131l sonra geni\u015fleme duracak ve yerini yava\u015f yava\u015f b\u00fcz\u00fclmeye b\u0131rakacak. Nihai a\u015famada ise kozmolojik g\u00fc\u00e7ler t\u00fcm maddeyi h\u0131zla tek bir noktada toplayarak \u201cB\u00fcy\u00fck \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f\u201de yol a\u00e7acak.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu \u00f6ng\u00f6r\u00fcn\u00fcn ciddi belirsizlikler i\u00e7erdi\u011fini de vurguluyor. Negatif kozmolojik sabit hen\u00fcz tamamen spek\u00fclatif bir kavram ve g\u00f6zlemsel verilerin s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle modelin hata pay\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksek. Sonsuz geni\u015fleme senaryosu gibi alternatif olas\u0131l\u0131klar da h\u00e2l\u00e2 masada.<\/p>\n

Bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 heyecan verici k\u0131lan bir di\u011fer nokta ise yak\u0131n gelecekte bu tahminin test edilebilecek olmas\u0131. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda faaliyete ge\u00e7ecek b\u00fcy\u00fck astronomik projeler, karanl\u0131k enerjinin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ok daha hassas bi\u00e7imde \u00f6l\u00e7erek bu senaryoyu do\u011frulayabilir, geli\u015ftirebilir ya da tamamen \u00e7\u00fcr\u00fctebilir.<\/p>\n

Elbette do\u011frulansa bile 20 milyar y\u0131ll\u0131k bir geri say\u0131m, insanl\u0131k i\u00e7in kriz anlam\u0131na gelmiyor. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak gerekirse, D\u00fcnya\u2019daki karma\u015f\u0131k ya\u015fam yaln\u0131zca yakla\u015f\u0131k 600 milyon y\u0131ld\u0131r var. 20 milyar y\u0131l i\u00e7inde G\u00fcne\u015f \u00f6lecek, galaksimiz Andromeda ile \u00e7arp\u0131\u015facak ve ancak sonra kozmik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ba\u015flayacak.<\/p>\n

Yine de bu \u00e7al\u0131\u015fma, evrenin nihai kaderi hakk\u0131nda somut ve s\u0131nanabilir bir tahmin ortaya koymas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bilim d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in \u00e7arp\u0131c\u0131 bir ad\u0131m. \u0130nsanl\u0131k tarihinde ilk kez bilim insanlar\u0131, var olan her \u015feyin sonuna dair bir zaman \u00e7izelgesi olu\u015fturdu ve evrenin kendisinin sonunu bile bir senaryo olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p test edilebilir hale getirdi.<\/p>\n<\/div>\n


\n
<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130nsanl\u0131k ku\u015faklar boyunca y\u0131ld\u0131zlara bakarak evrenin nihai ak\u0131betini merak etti: Sonsuza kadar so\u011fuk bir bo\u015flu\u011fa m\u0131 yay\u0131lacak, yoksa \u00e7ok daha dramatik bir son mu bekliyor? Cornell \u00dcniversitesi, \u015eanghay Jiao Tong \u00dcniversitesi ve di\u011fer baz\u0131 kurumlarda g\u00f6revli fizik\u00e7ilerin yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma, bu soruya \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede net bir yan\u0131t veriyor. Karanl\u0131k Enerji Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 (Dark Energy Survey) […]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":30329,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-30328","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/X7rD0PFLcEae8ehXB8c1NQ.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30328"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30328\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}