\n<\/p>\n
Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re, Etiyopya<\/a>‘n\u0131n derinliklerinde, D\u00fcnya’n\u0131n y\u00fczeyinin alt\u0131ndan gelen “kalp at\u0131\u015f\u0131” benzeri bir titre\u015fim, Afrika<\/a> k\u0131tas\u0131n\u0131 yava\u015f yava\u015f ikiye ay\u0131r\u0131yor. Bu s\u00fcre\u00e7 sonunda alt\u0131 Afrika \u00fclkesine yeni bir k\u0131y\u0131 \u015feridi kazand\u0131racak olan bir okyanus olu\u015facak. Ancak bu de\u011fi\u015fim milyonlarca y\u0131l s\u00fcrecek.<\/p>\n Southampton \u00dcniversitesi’nden yer bilimcilerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, D\u00fcnya’n\u0131n derinliklerinden gelen erimi\u015f manto kayas\u0131n\u0131n ritmik y\u00fckseli\u015flerini tespit etti. Bu s\u0131cak kaya\u00e7lar, Afrika\u2019n\u0131n alt\u0131ndan y\u00fczeye do\u011fru kabar\u0131yor ve Etiyopya\u2019n\u0131n Afar b\u00f6lgesinden ba\u015flayarak k\u0131tay\u0131 yava\u015f yava\u015f par\u00e7al\u0131yor.<\/p>\n Afar b\u00f6lgesi, D\u00fcnya \u00fczerinde \u00fc\u00e7 tektonik fay\u0131n kesi\u015fti\u011fi nadir yerlerden biri: Etiyopya Ana Rift Vadisi, K\u0131z\u0131ldeniz Fay\u0131 ve Aden K\u00f6rfezi Fay\u0131. Bilim insanlar\u0131, daha \u00f6nce Afrika plakalar\u0131n\u0131n sadece birbirinden uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Ancak may\u0131s ay\u0131nda yay\u0131nlanan bir \u00e7al\u0131\u015fma, bu ayr\u0131\u015fman\u0131n arkas\u0131nda yer alt\u0131ndaki yo\u011fun volkanik faaliyetlerin etkili olabilece\u011fini ortaya koymu\u015ftu.<\/p>\n Yeni ara\u015ft\u0131rma ise bu s\u00fcreci \u00e7ok daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Bilimsel dergi Nature Geoscience\u2019ta yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, Afar’\u0131n alt\u0131ndaki manto sabit de\u011fil; adeta bir kalp gibi at\u0131yor ve bu at\u0131mlar, \u00fczerindeki tektonik plakaya s\u00fcrekli bask\u0131 yap\u0131yor. Sonunda bu bask\u0131 plakay\u0131 k\u0131rarak k\u0131tan\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesine ve yeni bir okyanusun olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7acak.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 Dr. Emma Watts, “Afar’\u0131n alt\u0131ndaki manto ne homojen ne de hareketsiz. Ritmik at\u0131yor ve bu at\u0131mlar, kendine \u00f6zg\u00fc kimyasal izler ta\u015f\u0131yor” dedi.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Afar b\u00f6lgesi ve Etiyopya Ana Rift Vadisi boyunca 130’dan fazla volkanik kaya \u00f6rne\u011fi toplayarak, derin yer yap\u0131s\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. “Bu \u00e7al\u0131\u015fma, derin manto y\u00fckselmelerinin tektonik plakalar\u0131n alt\u0131nda hareket edebilece\u011fini ve volkanik faaliyetlerin en ince noktalarda yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini g\u00f6steriyor.”<\/p>\n Afrika Do\u011fu Rift Sistemi (EARS), D\u00fcnya\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck aktif k\u0131tasal yar\u0131k sistemi ve yakla\u015f\u0131k 3 bin 500 kilometrelik bir alan boyunca Afrika k\u0131tas\u0131n\u0131 adeta y\u0131rt\u0131yor.<\/p>\n Ocak ay\u0131nda, Kalifornia \u00dcniversitesi\u2019nden Profes\u00f6r Ken Macdonald, k\u0131tan\u0131n beklenenden daha h\u0131zl\u0131 ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. Somali, Etiyopya’n\u0131n baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri ile Kenya ve Tanzanya’n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 yeni bir k\u0131ta olu\u015fturacak. Bu k\u0131ta yeni bir okyanus k\u0131y\u0131s\u0131yla birlikte var olacak.<\/p>\n Macdonald, b\u00f6lgeye suyun dolmaya devam etmesi halinde, olu\u015facak yeni okyanusun Atlantik Okyanusu kadar derin olabilece\u011fini de belirtti.\u00dc\u00c7 FAY HATTININ KES\u0130\u015eT\u0130\u011e\u0130 NOKTA<\/h3>\n
\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n bir di\u011fer yazar\u0131 Dr. Derek Keir, bu bulgular\u0131n volkanlar, depremler ve k\u0131tasal ayr\u0131lma s\u00fcre\u00e7lerine dair bilimsel anlay\u0131\u015f \u00fczerinde \u201cderin etkiler\u201d yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\nYEN\u0130 KITA VE OKYANUS<\/h3>\n
Ancak her ne kadar \u00e7atlaklar \u015fimdiden g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flansa da, k\u0131tan\u0131n tamamen ayr\u0131lmas\u0131 ve yeni okyanusun olu\u015fmas\u0131 birka\u00e7 milyon y\u0131l daha s\u00fcrecek.<\/p>\n<\/div>\n