{"id":20674,"date":"2025-03-22T10:10:33","date_gmt":"2025-03-22T07:10:33","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/03\/22\/turk-bilim-insani-yeni-bir-bitki-turu-kesfetti-finlandiya-kokenli-dergide-yayimlandi\/"},"modified":"2025-03-22T10:10:33","modified_gmt":"2025-03-22T07:10:33","slug":"turk-bilim-insani-yeni-bir-bitki-turu-kesfetti-finlandiya-kokenli-dergide-yayimlandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2025\/03\/22\/turk-bilim-insani-yeni-bir-bitki-turu-kesfetti-finlandiya-kokenli-dergide-yayimlandi\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk bilim insan\u0131 yeni bir bitki t\u00fcr\u00fc ke\u015ffetti: Finlandiya k\u00f6kenli dergide yay\u0131mland\u0131"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<br \/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/tPhtq98bK0OVlABCYFndrQ.jpg?width=1200&amp;ampmode=crop&amp;ampscale=both\" class=\"type:primaryImage\" alt=\"T\u00fcrk bilim insan\u0131 yeni bir bitki t\u00fcr\u00fc ke\u015ffetti: Finlandiya k\u00f6kenli dergide yay\u0131mland\u0131\" \/><\/p>\n<p>Prof. Dr. R\u0131za Binzet taraf\u0131ndan Tunceli&#8217;nin P\u00fcl\u00fcm\u00fcr il\u00e7esinde halk aras\u0131nda &#8217;emzik otu, emcek, m\u0131jm\u0131jok&#8217; gibi adlarla bilinen ve bilimsel ad\u0131 Onosma olan cinse ait yeni bir bitki t\u00fcr\u00fc ke\u015ffedildi.<\/p>\n<section class=\"type:slideshow\">\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/TAlBs8LVCUGe-6FfaRHnmg.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Yeni t\u00fcre, &#8216;P\u00fcl\u00fcm\u00fcr emce\u011fi&#8217; ad\u0131 verilirken, bilimsel ismi de 2023&#8217;te hayat\u0131n\u0131 kaybeden Prof. Dr. Zafer Kaya&#8217;ya ithafen &#8216;Onosma zaferkayae&#8217; oldu.<br \/>\nME\u00dc Fen Fak\u00fcltesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. R\u0131za Binzet, 2023 y\u0131l\u0131n\u0131n Haziran ay\u0131nda Do\u011fu Karadeniz ve Do\u011fu Anadolu&#8217;yu kapsayan arazi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/WtDm2U8sxU2RlGE2vodRAg.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Tunceli&#8217;nin P\u00fcl\u00fcm\u00fcr il\u00e7esinde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda Prof. Dr. Binzet, P\u00fcl\u00fcm\u00fcr-Erzincan kara yoluna yak\u0131n Hivar K\u00f6y\u00fc&#8217;n\u00fcn kuzey kesimlerinde, halk aras\u0131nda &#8217;emzik otu, emcek, m\u0131jm\u0131jok&#8217; gibi adlarla bilinen ve bilimsel ad\u0131 Onosma olan cinse ait yeni bir bitki t\u00fcr\u00fc ke\u015ffetti.<br \/>\nKE\u015e\u0130F F\u0130NLAND\u0130YA K\u00d6KENL\u0130 DERG\u0130DE YAYIMLANDI<br \/>\nYakla\u015f\u0131k 27 y\u0131ld\u0131r Onosma cinsi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan Prof. Dr. Binzet taraf\u0131ndan ke\u015ffedilen t\u00fcr\u00fcn, detayl\u0131 sistematik incelemeler ve herbaryumlardaki di\u011fer Onosma t\u00fcrleriyle yap\u0131lan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131 sonucunda, morfolojik farklar ile di\u011fer t\u00fcrlerden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirlendi. Bu yeni t\u00fcre, &#8216;P\u00fcl\u00fcm\u00fcr emce\u011fi&#8217; ad\u0131 verilirken, bilimsel ad\u0131 Bitki Sistemati\u011fi alan\u0131na \u00f6nemli katk\u0131lar sunan ve 12 Mart 2023&#8217;te hayat\u0131n\u0131 kaybeden Bart\u0131n \u00dcniversitesi Orman Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Zafer Kaya&#8217;ya ithafen &#8216;Onosma zaferkayae&#8217; olarak belirlendi. Ke\u015fif, Annales Botanici Fennici adl\u0131 Finlandiya k\u00f6kenli taksonomik botanik dergisinde yay\u0131mlanarak, bilim d\u00fcnyas\u0131na tan\u0131t\u0131ld\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/NuMQPH6qpUKG24ZmIkZYNQ.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Prof. Dr. R\u0131za Binzet, en b\u00fcy\u00fck \u00e7e\u015fitlilik merkezleri s\u0131ras\u0131yla T\u00fcrkiye, \u0130ran ve Orta Asya olan t\u00fcre ili\u015fkin gazetecilere a\u00e7\u0131klamada bulundu.<br \/>\n1998&#8217;den beri Onosma cinsi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Binzet, T\u00fcrkiye&#8217;de yakla\u015f\u0131k 375 t\u00fcr\u00fcn yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini ifade ederek, \u015fu \u015fekilde konu\u015ftu:<br \/>\n&#8220;Bunlar\u0131n da yakla\u015f\u0131k 108&#8217;i son buldu\u011fumuz bitkiyle beraber onosma cinsine ait. D\u00fcnyada en az 270 civar\u0131nda t\u00fcr yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steriyor. Bunlar\u0131n 108&#8217;inin \u00fclkemizde do\u011fal yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 var ve bu 108 t\u00fcr\u00fcn de yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 60&#8217;\u0131 sadece \u00fclkemize mahsus, yani endemik t\u00fcrlerimiz. Dolay\u0131s\u0131yla sadece \u00fclkemizde yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steriyor.<br \/>\n\u0130kinci s\u0131rada, bizi takip eden \u00fclke olarak \u0130ran var. \u0130ran&#8217;da, son y\u0131llarda \u00f6zellikle Zagros da\u011flar\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla bu say\u0131 72&#8217;ye ula\u015fm\u0131\u015f vaziyette; onlarda da 34 endemik t\u00fcr var. \u00dczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z cinsin \u0130ran-Turan fitoco\u011frafik b\u00f6lgesinde hakim oldu\u011funu, buradan d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, gen merkezinin asl\u0131nda \u00fclkemiz ve \u0130ran oldu\u011funu rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz. Bu y\u00f6n\u00fcyle son derece \u00f6nemli.&#8221;<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/hsRih3WA1keLT8AowhVwfw.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Binzet, s\u00f6zlerine \u015fu \u015fekilde devam etti:<br \/>\n&#8220;2023 y\u0131l\u0131nda Do\u011fu Karadeniz ve Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi&#8217;ne yapt\u0131\u011f\u0131m bir ara\u015ft\u0131rmada daha \u00f6nce kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131m ya da ilk bakt\u0131\u011f\u0131mda farkl\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm bir pop\u00fclasyona denk geldim. \u00d6zellikle Tunceli&#8217;nin P\u00fcl\u00fcm\u00fcr il\u00e7esi ile Erzincan aras\u0131nda Hivar K\u00f6y\u00fc civar\u0131nda. \u00d6rne\u011fi, uygun \u015fartlarda araziden toplad\u0131k. \u00d6rnek \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalarda, \u00f6rne\u011fin daha \u00f6nceki t\u00fcrlerden farkl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z sistematik analizler ve di\u011fer herbaryum \u00f6rneklerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda t\u00fcr\u00fcn yeni oldu\u011funa karar verdik.<br \/>\nKarardan sonra \u00fczerinde detayl\u0131 sistematik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131k ve t\u00fcr\u00fcn bilimsel ad\u0131na &#8216;Onosma zaferkayae&#8217; vermeyi uygun g\u00f6rd\u00fck. Prof. Dr. Zafer Kaya, 2023 y\u0131l\u0131nda kaybetti\u011fimiz \u00e7ok de\u011ferli bir hocam\u0131zd\u0131. O da bitki sistematik\u00e7isiydi. \u00d6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 vard\u0131. Hem onu yad etmek hem de \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftirmek istedi\u011fim i\u00e7in Zafer hocaya atfettim.&#8221;<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/z9RR4N0jhkSSvK7aOvqe0Q.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Toplad\u0131klar\u0131 pop\u00fclasyondaki en iyi \u00f6rne\u011fi se\u00e7erek onu &#8216;\u015fahit \u00f6rne\u011fi&#8217; yapt\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulayan Binzet, &#8220;Yani &#8216;tip \u00f6rnek&#8217; yap\u0131yoruz. Bu bizim holotipimiz oluyor. Ben bitkiyi tan\u0131mlarken, bu \u00f6rnekten faydalanarak \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oluyorum. Onun i\u00e7in bu \u00f6rnek de\u011ferli ve bunu Mersin \u00dcniversitesi Ara\u015ft\u0131rma Herbaryumu&#8217;nda saklayaca\u011f\u0131z&#8221; diyerek s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n<\/section>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/galeri\/teknoloji\/turk-bilim-insani-yeni-bir-bitki-turu-kesfetti-finlandiya-kokenli-dergide-yayimlandi,3QypcAzLi0SPWy7n6FQj8g\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. R\u0131za Binzet taraf\u0131ndan Tunceli&#8217;nin P\u00fcl\u00fcm\u00fcr il\u00e7esinde halk aras\u0131nda &#8217;emzik otu, emcek, m\u0131jm\u0131jok&#8217; gibi adlarla bilinen ve bilimsel ad\u0131 Onosma olan cinse ait yeni bir bitki t\u00fcr\u00fc ke\u015ffedildi. Yeni t\u00fcre, &#8216;P\u00fcl\u00fcm\u00fcr emce\u011fi&#8217; ad\u0131 verilirken, bilimsel ismi de 2023&#8217;te hayat\u0131n\u0131 kaybeden Prof. Dr. Zafer Kaya&#8217;ya ithafen &#8216;Onosma zaferkayae&#8217; oldu. ME\u00dc Fen Fak\u00fcltesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":20675,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-20674","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/tPhtq98bK0OVlABCYFndrQ.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20674"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20674\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20675"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}