\n
![\"\u015eehirlerde](\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/m5rBUGu_EEGbMPp3bnoAOg.jpg?width=1200&mode=crop&scale=both\")
<\/p>\n
\n<\/p>\n
D\u00fcnya genelinde kentlerde s\u0131\u00e7an g\u00f6rmek her ge\u00e7en g\u00fcn daha yayg\u0131n hale geliyor. Sa\u011fl\u0131k riski olu\u015fturman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra altyap\u0131ya zarar veren, yang\u0131nlara sebep olabilen ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini tehdit eden bu kemirgenlerin neden \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 uzun s\u00fcredir bilinmiyordu. Ancak bilim insanlar\u0131, yapt\u0131klar\u0131 kapsaml\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmayla bu sorunun kayna\u011f\u0131n\u0131 tespit etti.<\/p>\n
ABD’de her y\u0131l y\u0131ll\u0131k zararlar\u0131n\u0131n 27 milyar dolar\u0131 buldu\u011fu tahmin edilen s\u0131\u00e7anlar\u0131n d\u00fcnya genelinde g\u00f6r\u00fclme oranlar\u0131 artt\u0131. Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re s\u0131\u00e7an say\u0131s\u0131n\u0131n h\u0131zla artmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki sebep iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi. Kemirgenler altyap\u0131ya zarar veriyor, g\u0131dalar\u0131 kirletiyor ve ciddi ekonomik kay\u0131plara yol a\u00e7\u0131yor. Richmond \u00dcniversitesi’nden Jonathan Richardson ve ekibi, ABD, Kanada, Japonya ve Hollanda’daki 16 \u015fehirde s\u0131\u00e7an pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 inceledi. Science Advances dergisinde yay\u0131mlanan ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, s\u0131\u00e7an say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n y\u00fczde 40’\u0131 s\u0131cakl\u0131klar\u0131n y\u00fckselmesiyle ba\u011flant\u0131l\u0131. Daha s\u0131cak havalar, kemirgenlerin daha uzun s\u00fcre aktif kalmas\u0131n\u0131 ve daha fazla \u00fcremesini sa\u011fl\u0131yor. En b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015f Washington, San Francisco, Toronto, New York ve Amsterdam’da ya\u015fand\u0131. New York’ta y\u00fczde 162, Washington’da ise y\u00fczde 300 art\u0131\u015f kaydedildi. Ancak New Orleans, Louisville ve Tokyo’da s\u0131\u00e7an say\u0131s\u0131 azald\u0131. Tokyo\u2019daki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, halk\u0131n temizlik konusundaki titizli\u011fiyle; New Orleans\u2019taki ise kent y\u00f6netiminin etkili m\u00fccadele politikalar\u0131yla ili\u015fkilendirildi. Uzmanlar, s\u0131\u00e7anlarla m\u00fccadelede \u00f6ld\u00fcrmenin \u00e7\u00f6z\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131n g\u0131da at\u0131klar\u0131na ve \u00e7\u00f6plere eri\u015fimini k\u0131s\u0131tlaman\u0131n daha etkili bir y\u00f6ntem oldu\u011funu vurguluyor. Richardson, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin s\u0131\u00e7an pop\u00fclasyonunu art\u0131rmas\u0131n\u0131n endi\u015fe verici oldu\u011funu, ancak bu soruna y\u00f6nelik \u00f6nlemleri erkenden alman\u0131n kritik oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n