{"id":15010,"date":"2024-12-25T15:45:32","date_gmt":"2024-12-25T12:45:32","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2024\/12\/25\/4-bin-500-yillik-gizem-cozuldu-dunyanin-en-eski-masa-oyunu-boyle-oynaniyormus\/"},"modified":"2024-12-25T15:45:32","modified_gmt":"2024-12-25T12:45:32","slug":"4-bin-500-yillik-gizem-cozuldu-dunyanin-en-eski-masa-oyunu-boyle-oynaniyormus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2024\/12\/25\/4-bin-500-yillik-gizem-cozuldu-dunyanin-en-eski-masa-oyunu-boyle-oynaniyormus\/","title":{"rendered":"4 bin 500 y\u0131ll\u0131k gizem \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc: D\u00fcnyan\u0131n en eski masa oyunu b\u00f6yle oynan\u0131yormu\u015f!"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<br \/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/iq5kP9tqF0eh_PM5EMG3tA.jpg?width=1200&amp;ampmode=crop&amp;ampscale=both\" class=\"type:primaryImage\" alt=\"4 bin 500 y\u0131ll\u0131k gizem \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc: D\u00fcnyan\u0131n en eski masa oyunu b\u00f6yle oynan\u0131yormu\u015f!\" \/><\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n en eski masa oyunlar\u0131ndan birinin kurallar\u0131n\u0131 nihayet \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f olabilir. G\u00fcneydo\u011fu \u0130ran\u2019da bulunan \u015eehr-i Sokhta\u2019da, 1977\u2019de bir mezardan \u00e7\u0131kar\u0131lan yakla\u015f\u0131k 4 bin 500 y\u0131ll\u0131k masa oyunu, y\u0131llar s\u00fcren ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ard\u0131ndan uzmanlar taraf\u0131ndan \u00e7\u00f6z\u00fclmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<section class=\"type:slideshow\">\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/N7yMDaD71UCQINx-VvvQ6g.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>G\u00fcneydo\u011fu \u0130ran\u2019da bulunan antik bir masa oyunu, kaz\u0131s\u0131ndan yar\u0131m as\u0131r sonra anlam kazand\u0131. Bilim insanlar\u0131, binlerce y\u0131ll\u0131k bu oyunun nas\u0131l oynanabilece\u011fine dair olas\u0131 kurallar\u0131 ortaya koydu.<br \/>\n\u0130ngiltere\u2019den bir bilgisayar bilimci ve \u0130ranl\u0131 bir arkeolo\u011fun i\u015f birli\u011fiyle oyunun olas\u0131 kurallar\u0131 yeniden canland\u0131r\u0131ld\u0131 ve 50 tecr\u00fcbelli oyuncu \u00fczerinde test edildi.<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/2e0h6WRqc0qf_63PnvxFeg.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>\u015eehr-i Sokhta\u2019da bulunan bu antik oyun seti; bir oyun tahtas\u0131, 27 ta\u015f, 20 dairesel alan ve dairesel \u015fekillerle i\u015flenmi\u015f 4 zar i\u00e7eriyordu.<br \/>\nBu e\u015fyalar\u0131n bir masa oyununun tam seti oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Oyun, Mezopotamya\u2019da oynanan ve benzerlik ta\u015f\u0131yan Ur Kraliyet Oyunu\u2019na yak\u0131n bir tasar\u0131ma sahip olsa da kurallar\u0131ndaki farklar \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc zorla\u015ft\u0131r\u0131yordu.<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/HTOMOyrLCU66qSuukHl-Ow.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Essex \u00dcniversitesi\u2019nden bilgisayar bilimci Sam Jelveh ve ba\u011f\u0131ms\u0131z arkeolog Hossein Moradi, bu antik oyunun kurallar\u0131n\u0131 yeniden olu\u015fturmak i\u00e7in fiziksel kan\u0131tlar\u0131 ve olas\u0131l\u0131k modellemesini birle\u015ftirdi.<br \/>\nAra\u015ft\u0131rmac\u0131lar, d\u00f6nemin di\u011fer oyunlar\u0131ndan ilham alarak \u015eehr-i Sokhta oyununda kullan\u0131lan ta\u015flar\u0131n rollerini belirledi. Her biri iki oyuncuya ait birer set olarak tasarlanan ta\u015flar, oyunda farkl\u0131 ama\u00e7larla kullan\u0131l\u0131yordu. Y\u0131ld\u0131z \u015fekilli ta\u015flar \u201cg\u00fcvenli b\u00f6lgeler\u201d olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcrken, koni \u015feklindeki ta\u015flar rakibi engellemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yordu.Tahta \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor: .Oyuncular, zar atarak ta\u015flar\u0131n\u0131 tahtada ilerletiyor ve rakiplerini geride b\u0131rakmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/jXUSNgmt4kuBkC8Sa5ZZpw.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan olu\u015fturulan olas\u0131 kurallar, 50 tecr\u00fcbeli oyuncuyla test edildi. Sonu\u00e7lar, oyunun hem \u00f6zg\u00fcn hem de tekrar oynanabilir bir tasar\u0131ma sahip oldu\u011funu ortaya koydu. Ancak bilim insanlar\u0131, bu kurallar\u0131n kesin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yaln\u0131zca ta\u015flar ve tahta \u00fczerindeki analizlere dayal\u0131 bir \u00f6neri sunduklar\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/joJSCqJN9U-N17fKE7hh7g.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>M\u00d6 3. biny\u0131lda zirveye ula\u015fan \u015eehr-i Sokhta, Do\u011fu \u0130ran platosunun \u00f6nemli \u015fehirlerinden biriydi. Burada bulunan masa oyununun M\u00d6 2 bin 600-2 bin 400 y\u0131llar\u0131na tarihlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Ayn\u0131 d\u00f6neme ait y\u00fczlerce benzer oyun, b\u00f6lgenin sosyal hayat\u0131nda masa oyunlar\u0131n\u0131n ne kadar pop\u00fcler oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<br \/>\nAra\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu oyunlar\u0131n \u201cyirmi kare oyunu\u201d veya \u201cyirmi oyunu\u201d olarak an\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak her k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bu oyunlara farkl\u0131 isimler verdi\u011fini ifade etti.<\/figcaption><\/figure>\n<\/section>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/galeri\/teknoloji\/4-bin-500-yillik-gizem-cozuldu-dunyanin-en-eski-masa-oyunu-boyle-oynaniyormus,Jf5R5vYZEEyJ5V8L0zA5qw\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilim insanlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n en eski masa oyunlar\u0131ndan birinin kurallar\u0131n\u0131 nihayet \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f olabilir. G\u00fcneydo\u011fu \u0130ran\u2019da bulunan \u015eehr-i Sokhta\u2019da, 1977\u2019de bir mezardan \u00e7\u0131kar\u0131lan yakla\u015f\u0131k 4 bin 500 y\u0131ll\u0131k masa oyunu, y\u0131llar s\u00fcren ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ard\u0131ndan uzmanlar taraf\u0131ndan \u00e7\u00f6z\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. G\u00fcneydo\u011fu \u0130ran\u2019da bulunan antik bir masa oyunu, kaz\u0131s\u0131ndan yar\u0131m as\u0131r sonra anlam kazand\u0131. Bilim insanlar\u0131, binlerce y\u0131ll\u0131k bu oyunun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":15011,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-15010","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/iq5kP9tqF0eh_PM5EMG3tA.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15010","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15010"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15010\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}