{"id":14261,"date":"2024-12-18T15:46:37","date_gmt":"2024-12-18T12:46:37","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2024\/12\/18\/bilim-insanlari-acikladi-yalanci-insanlari-ele-veren-tek-sey-bu\/"},"modified":"2024-12-18T15:46:37","modified_gmt":"2024-12-18T12:46:37","slug":"bilim-insanlari-acikladi-yalanci-insanlari-ele-veren-tek-sey-bu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/2024\/12\/18\/bilim-insanlari-acikladi-yalanci-insanlari-ele-veren-tek-sey-bu\/","title":{"rendered":"Bilim insanlar\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131: Yalanc\u0131 insanlar\u0131 ele veren tek \u015fey bu"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<br \/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/Z89cNu1JikONGaidBcu-1A.jpg?width=1200&amp;ampmode=crop&amp;ampscale=both\" class=\"type:primaryImage\" alt=\"Bilim insanlar\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131: Yalanc\u0131 insanlar\u0131 ele veren tek \u015fey bu\" \/><\/p>\n<p>Birinin yalan s\u00f6yledi\u011fini anlamak \u00e7o\u011fu zaman olduk\u00e7a zor g\u00f6r\u00fcnse de, son ara\u015ft\u0131rmalar bunun asl\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Hollandal\u0131 bilim insanlar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ve yak\u0131n zamanda tamamlanan bir \u00e7al\u0131\u015fma, yalanlar\u0131 tespit etmenin basit ama etkili bir y\u00f6ntemini ortaya koydu. Yapman\u0131z gereken tek \u015fey, \u201cayr\u0131nt\u0131 eksikli\u011fine\u201d dikkat etmek.<\/p>\n<section class=\"type:slideshow\">\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/AY2l6H1Sa0C-0xelH7D6-Q.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Amsterdam \u00dcniversitesi Davran\u0131\u015f Bilimleri Fak\u00fcltesi\u2019nde g\u00f6revli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, insanlar\u0131n yalan s\u00f6ylediklerini anlaman\u0131n en g\u00fcvenilir yollar\u0131ndan birinin, konu\u015fmalar\u0131ndaki detaylara odaklanmak oldu\u011funu belirtiyor.<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/nRJt6mXXC0u_0Pa41Q6RbA.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Ara\u015ft\u0131rmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten Bruno Verschuere ve ekibi, bu y\u00f6ntemle yalanlar\u0131 tespit etmenin di\u011fer geleneksel yakla\u015f\u0131mlardan daha ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu savunuyor.<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/A0qFsiSqSkiPzCZE7HdDhA.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Yalanlar\u0131 ay\u0131rt etmek i\u00e7in uzun zamand\u0131r kullan\u0131lan y\u00f6ntemler genellikle ki\u015finin mimikleri ve beden dili gibi ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 analiz etmeyi i\u00e7eriyordu. Ancak bilim insanlar\u0131na g\u00f6re bu teknikler hem zorlay\u0131c\u0131 hem de \u00e7o\u011fu zaman yan\u0131lt\u0131c\u0131. Verschuere, \u201cBirden fazla ipucuna ayn\u0131 anda odaklanmaya \u00e7al\u0131\u015fmak hem karma\u015f\u0131k hem de etkisiz bir yakla\u015f\u0131m,\u201d diyor.<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/VLMFTS4XPk-Zr89O21peCA.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Yeni ara\u015ft\u0131rma ise daha basit bir yakla\u015f\u0131m \u00f6neriyor: Konu\u015fmalardaki ayr\u0131nt\u0131lara dikkat etmek. Ara\u015ft\u0131rmada yer, zaman, ki\u015fi ve olay gibi detaylara odaklanman\u0131n yalanlar\u0131 ay\u0131rt etmede di\u011fer y\u00f6ntemlerden daha etkili oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/q2ZIdcIc5UG0SwQSXX1fWw.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda yap\u0131lan deneylerden biri olduk\u00e7a dikkat \u00e7ekici. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, \u201cyalanc\u0131\u201d ve \u201cmasum\u201d olmak \u00fczere iki gruba ayr\u0131ld\u0131. Su\u00e7lu grup, bir dolaptan s\u0131nav sorular\u0131n\u0131 \u00e7alma g\u00f6revi ald\u0131 ve ard\u0131ndan bu konuda yalan s\u00f6ylemeleri istendi. Masum grup ise yaln\u0131zca kamp\u00fcste vakit ge\u00e7irdi.<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/r1CRyOJZn0qpARcmgGTRbQ.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Sonras\u0131nda her iki grubun ifadeleri ba\u015fka bir kat\u0131l\u0131mc\u0131 grubuna izletildi. \u0130lk a\u015famada, bu ki\u015filerden herhangi bir k\u0131s\u0131tlama olmaks\u0131z\u0131n ifadeleri de\u011ferlendirmeleri istendi. Sonu\u00e7lar, tahminlerin neredeyse tamamen \u015fansa dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.Ancak ikinci a\u015famada, kat\u0131l\u0131mc\u0131lardan sadece yer, ki\u015fi, zaman ve olay gibi ayr\u0131nt\u0131lara odaklanmalar\u0131 istendi. Bu y\u00f6ntemle yalanlar\u0131 do\u011fru ifadelerden ay\u0131rt etme oran\u0131 y\u00fczde 66\u2019ya kadar y\u00fckseldi.<\/figcaption><\/figure>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn1.ntv.com.tr\/gorsel\/aS0AWb3sPU6WuLNUcS0Mag.jpg?width=1200&amp;mode=crop&amp;scale=both\" width=\"1200\" \/><figcaption>Bilim insanlar\u0131, bu bulgular\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayatta da kullan\u0131labilece\u011fini belirtiyor. \u00d6zetle, bir ki\u015finin yalan s\u00f6yleyip s\u00f6ylemedi\u011fini anlamak istiyorsan\u0131z, konu\u015fmalar\u0131ndaki detay eksikli\u011fine odaklanman\u0131z yeterli. Bu basit ama etkili y\u00f6ntem, yalanlar\u0131 ger\u00e7e\u011fin aras\u0131ndan ay\u0131klaman\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabilir.<\/figcaption><\/figure>\n<\/section>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/galeri\/teknoloji\/bilim-insanlari-acikladi-yalanci-insanlari-ele-veren-tek-sey-bu,ehaNXImK0E623zLZHqA9rQ\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Birinin yalan s\u00f6yledi\u011fini anlamak \u00e7o\u011fu zaman olduk\u00e7a zor g\u00f6r\u00fcnse de, son ara\u015ft\u0131rmalar bunun asl\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Hollandal\u0131 bilim insanlar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ve yak\u0131n zamanda tamamlanan bir \u00e7al\u0131\u015fma, yalanlar\u0131 tespit etmenin basit ama etkili bir y\u00f6ntemini ortaya koydu. Yapman\u0131z gereken tek \u015fey, \u201cayr\u0131nt\u0131 eksikli\u011fine\u201d dikkat etmek. Amsterdam \u00dcniversitesi Davran\u0131\u015f Bilimleri Fak\u00fcltesi\u2019nde g\u00f6revli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, insanlar\u0131n yalan s\u00f6ylediklerini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":14262,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-14261","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/kibrisayna.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Z89cNu1JikONGaidBcu-1A.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14261","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14261"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14261\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14262"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kibrisayna.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}