MIT akıllı hap geliştirdi. Yutulunca haber veriyor

ABD’de Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) görev yapan mühendisler, hastaların ilaçlarını gerçekten alıp almadığını tespit edebilen yeni bir hap teknolojisi geliştirdi.

Nature Communications adlı bilimsel dergide yayımlanan çalışmaya göre bu yenilik, dünya genelinde sağlık sistemlerinin en büyük sorunlarından biri olan ilaç dozlarının atlanması veya tedavinin erken bırakılması problemine çözüm sunabilir.

NASIL ÇALIŞIYOR?

Geliştirilen sistem, mevcut ilaç kapsüllerinin içine entegre edilebiliyor ve biyolojik olarak çözünebilen bir radyo frekansı (RF) anteni içeriyor. Hap yutulduktan kısa süre sonra dışarıya bir sinyal gönderiliyor.

Ardından hapın elektronik bileşenlerinin büyük bölümü midede güvenli şekilde parçalanırken, çok küçük bir RF çipi sindirim sisteminden doğal yollarla vücuttan atılıyor.

Araştırmacılara göre bu teknoloji, özellikle ilaçlarını düzenli ve aksatmadan kullanması hayati önem taşıyan hastalar için büyük fayda sağlayabilir. Organ nakli hastalarının kullandığı bağışıklık baskılayıcı ilaçlar ile HIV ve tüberküloz gibi uzun süreli tedavi gerektiren enfeksiyonlar bu gruplar arasında yer alıyor.

Çalışmanın kıdemli yazarı gastroenterolog Giovanni Traverso, “Amacımız, insanların ihtiyaç duydukları tedaviyi gerçekten aldıklarından emin olmak ve böylece sağlık sonuçlarını en üst düzeye çıkarmak” dedi.

YÜZ BİNLERCE ÖNLENEBİLİR ÖLÜM

Uzmanlara göre reçete edilen ilaçların düzenli kullanılmaması her yıl yüz binlerce önlenebilir ölüme ve milyarlarca dolarlık gereksiz sağlık harcamasına yol açıyor.

Traverso’nun ekibi daha önce sindirim sisteminde uzun süre kalabilen ve ilacı kontrollü biçimde salan kapsüller üzerinde çalışmıştı. Ancak bu yöntem her ilaç için uygun değil.

Yeni yaklaşım ise ilacın yapısını değiştirmek yerine, hapın gerçekten yutulup yutulmadığını doğrulamaya odaklanıyor.

YUTULUNCA SİNYAL VERECEK

Araştırmacılar, insan vücudu için güvenli kabul edilen radyo frekansı teknolojisini kullandı. Önceki RF tabanlı sistemlerin aksine, MIT ekibi biyolojik olarak çözünebilen bir yapı tasarladı. Anten, çinko ve selülozdan yapılıyor; bu malzemeler tıpta yaygın olarak kullanılan ve güvenli kabul edilen maddeler.

Anten, ilaçla birlikte kapsülün içine yerleştiriliyor. Kapsülün özel kaplaması, hap yutulmadan önce sinyal gönderilmesini engelliyor. Yutulduktan sonra kaplama çözünüyor, ilaç salınıyor ve anten dışarıdan gelen sinyale yanıt vererek hapın alındığını doğruluyor. Bu süreç genellikle 10 dakika içinde gerçekleşiyor.

Yaklaşık 400 mikrometre boyutundaki RF çipi biyolojik olarak çözünmüyor ancak sindirim sisteminden güvenle geçecek şekilde tasarlanmış durumda. Diğer tüm bileşenler ise yaklaşık bir hafta içinde vücutta parçalanıyor.

RİSKLİ HASTALIKLAR İÇİN UMUT

Hayvan deneylerinde sistem, mide içinden yaklaşık 60 santimetre mesafedeki bir alıcıya başarıyla sinyal göndermeyi başardı. İnsanlarda kullanılabilmesi halinde, hapın bir giyilebilir bir cihazla eşleştirilerek bilgilerin doğrudan sağlık ekiplerine iletilmesi hedefleniyor.

Araştırmacılar, özellikle organ nakli hastalarının öncelikli hedef grup olduğunu belirtiyor. Çünkü bu hastalarda ilaç dozunun kaçırılması kısa sürede organ reddine yol açabiliyor. Bunun yanı sıra stent takılmış hastalar, kronik enfeksiyonlar ve düzenli ilaç kullanımında zorlanan nöropsikiyatrik hastalar da bu teknolojiden fayda görebilir.